Denizyolu ulaşımı, başlıca limanlar ve boğazların rolü Soruları

KPSS Coğrafya · 17 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye'deki kruvaziyer ve turistik limanlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Galataport, İstanbul'da kruvaziyer gemilere hizmet veren turistik bir limandır.
  2. B) Kuşadası limanı, ağırlıklı olarak kruvaziyer turizmine yönelik faaliyet gösteren bir limandır.
  3. C) İstanbul ve Kuşadası, Türkiye'de kruvaziyer gemilere ayrılmış iki turistik liman merkezi barındırır.
  4. D) Galataport, büyük konteyner yük gemilerinin düzenli kullandığı ticari bir liman işlevi de görür.
  5. E) Kruvaziyer turizm limanı statüsü, bu limanların yük elleçleme yerine yolcu ağırlama işlevini öne çıkarır.
Cevabı göster

Cevap: D) Galataport, büyük konteyner yük gemilerinin düzenli kullandığı ticari bir liman işlevi de görür.

Galataport ve Kuşadası ağırlıklı olarak kruvaziyer/yolcu gemilerine hizmet veren turistik limanlardır; büyük konteyner yük gemilerinin düzenli kullandığı ticari yük limanı işlevini öne çıkarmazlar.

Soru 2

Gübre fabrikalarının hangi hammaddeye bağımlılığı, bu fabrikaların büyük limanlar çevresinde konumlanmasının doğrudan nedenidir?

  1. A) Fosfat
  2. B) Kükürt
  3. C) Nitrat
  4. D) Kireçtaşı
  5. E) Boksit
Cevabı göster

Cevap: A) Fosfat

Gübre üretiminde kullanılan fosfat hammaddesi Türkiye'de yeterince bulunmadığı için ithal edilmek zorundadır.

Soru 3

Türkiye'nin işlek limanları ve deniz yolu ulaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Ceyhan, Ereğli ve Kocaeli, Türkiye'nin işlek limanları arasında sayılmaz; bu limanların yük trafiği sınırlıdır.
  2. B) Ambarlı ve Aliağa, kruvaziyer turizme ayrılmış turistik limanlar olup yük elleçleme yapılmaz.
  3. C) Trabzon ve İskenderun limanları işlek liman statüsündedir; Ceyhan ise bu limanlar arasında yer almaz.
  4. D) Türkiye'nin işlek limanları arasında Kocaeli, Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun sayılmaktadır.
  5. E) Deniz yolu, hız avantajı nedeniyle dış ticarette en fazla kullanılan ulaşım türüdür.
Cevabı göster

Cevap: D) Türkiye'nin işlek limanları arasında Kocaeli, Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun sayılmaktadır.

Kocaeli, İstanbul (Ambarlı), İzmir (Aliağa), Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun Türkiye'nin işlek limanlarıdır. Bu listenin tamamını doğru veren ifade, sekiz limanı birlikte sayan seçenektir.

Soru 4

Türkiye'de gübre fabrikalarının büyük limanların yakınında yoğunlaşmasını açıklayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sanayi bölgelerinin liman çevresinde gelişmiş olması ve işgücüne kolay erişim sağlanması
  2. B) Fosfat hammaddesinin yurt içinde yeterince bulunmaması ve deniz yoluyla ithal edilmek zorunda kalınması
  3. C) Liman kentlerindeki enerji altyapısının gübre üretimine en uygun koşulları sunması
  4. D) Tarım alanlarının liman kentlerine yakın olması ve taşıma maliyetinin düşürülmek istenmesi
  5. E) Gübre üretiminde kullanılan suyun deniz suyundan elde edilmesi gerekliliği
Cevabı göster

Cevap: B) Fosfat hammaddesinin yurt içinde yeterince bulunmaması ve deniz yoluyla ithal edilmek zorunda kalınması

Gübre üretiminin temel hammaddesi olan fosfat Türkiye'de yeterli miktarda bulunmadığından ithal edilmek zorundadır; bu nedenle fabrikaların ithalat kapısı olan büyük limanların yakınına kurulması zorunlu hale…

Soru 5

Türkiye'de ağırlıklı olarak kruvaziyer turizmine ayrılmış turistik limanlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. A) İstanbul (Ambarlı) ve İzmir (Aliağa)
  2. B) Bodrum ve Antalya
  3. C) Kuşadası ve İstanbul (Galataport)
  4. D) Çeşme ve Marmaris
  5. E) Mersin ve İskenderun
Cevabı göster

Cevap: C) Kuşadası ve İstanbul (Galataport)

Türkiye'de kruvaziyer turizmine ayrılmış başlıca turistik liman ikilisi Kuşadası (Ege Port) ile İstanbul'daki Galataport'tur; her ikisi de yük elleçleme yerine ağırlıklı olarak yolcu/kruvaziyer gemilerini ağırlamak…

Soru 6

Aşağıdaki limanlardan hangisi Türkiye'nin en işlek limanları arasında sayılmaz?

  1. A) Kocaeli
  2. B) Ambarlı (İstanbul)
  3. C) Aliağa (İzmir)
  4. D) Ceyhan
  5. E) Antalya
Cevabı göster

Cevap: E) Antalya

Türkiye'nin işlek limanları arasında Kocaeli, Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun sayılmaktadır; Antalya bu listede yer almaz.

Soru 7

Türkiye'nin deniz yolu ulaşımı ve işlek limanlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Deniz yolu, dış ticaret yük taşımacılığında karayolunun gerisinde kalarak ikinci sırada yer alır.
  2. B) İzmir yakınındaki Aliağa, Türkiye'nin işlek limanları arasında kabul edilen bir merkezdir.
  3. C) Ceyhan ve Mersin limanları, Türkiye'nin işlek limanları arasında sayılan merkezlerdendir.
  4. D) Deniz yolu, bir seferde büyük hacimde yük taşıyabildiği için birim maliyeti en düşük türdür.
  5. E) Ereğli ve İskenderun limanları, Türkiye'nin işlek deniz yolu limanları arasında yer alır.
Cevabı göster

Cevap: A) Deniz yolu, dış ticaret yük taşımacılığında karayolunun gerisinde kalarak ikinci sırada yer alır.

Deniz yolu, bir seferde büyük hacimde yük taşıyabilmesi nedeniyle birim maliyeti en düşük türdür ve dış ticarette en çok kullanılan ulaşım yoludur; karayolunun gerisinde ikinci sırada yer aldığını söyleyen ifade bu…

Soru 8

Aşağıdakilerin hangisinde verilen iki liman da ağırlıklı olarak kruvaziyer (gezi) gemilerine hizmet veren, yük elleçlemeyi değil yolcu ağırlamayı öne çıkaran turistik liman niteliğindedir?

  1. A) Mersin ve İskenderun
  2. B) Kocaeli ve Ereğli
  3. C) Kuşadası ve Galataport
  4. D) Trabzon ve Samsun
  5. E) Aliağa ve Ambarlı
Cevabı göster

Cevap: C) Kuşadası ve Galataport

Kuşadası Limanı ile İstanbul'daki Galataport, ağırlıklı olarak kruvaziyer gemilerine hizmet veren, yük elleçleme yerine yolcu ağırlama işlevini öne çıkaran turistik limanlardır.

Soru 9

Ro-Ro taşımacılığının diğer deniz taşımacılığı türlerinden ayrılan temel niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A) Tekerlekli kara taşıtlarının doğrudan gemiye sürülerek yüklenip boşaltılmasına dayanması
  2. B) Yalnızca yolcu ve turist taşıyan kruvaziyer gemilerle yapılması
  3. C) Sıvı yüklerin (petrol, akaryakıt) boru sistemiyle tankere aktarılmasına dayanması
  4. D) Dökme tahıl ve maden cevherinin vinçlerle ambara doldurulmasıyla yürütülmesi
  5. E) Standart konteynerlerin üst üste istiflenerek konteyner gemisiyle taşınması
Cevabı göster

Cevap: A) Tekerlekli kara taşıtlarının doğrudan gemiye sürülerek yüklenip boşaltılmasına dayanması

Ro-Ro taşımacılığı, adından da (roll-on/roll-off) anlaşıldığı gibi tekerlekli kara taşıtlarının doğrudan gemiye sürülerek yüklenip boşaltıldığı taşımacılık türüdür.

Soru 10

Samsun limanı ile Türkiye'nin işlek limanları (Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon, İskenderun) karşılaştırıldığında, Samsun'u bu limanlardan ayıran ve ona özgü olan temel coğrafi üstünlük aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde açıklanmıştır?

  1. A) Samsun, yüksek dış ticaret hacmiyle öne çıkar ve ayrıca kruvaziyer turizmine ev sahipliği yapar.
  2. B) Samsun, Ro-Ro taşımacılığı yapılmayan Karadeniz limanı olmasıyla diğer limanlardan ayrılır.
  3. C) Samsun, dağların kıyıdan uzaklığı ve iç kesime kolay erişim sayesinde Karadeniz kıyısının en geniş art bölgesine sahiptir.
  4. D) Samsun, fosfat ithalatına dayalı gübre sanayisinin merkezi olmasıyla diğer limanlardan ayrılır.
  5. E) Samsun, turizm amaçlı kruvaziyer gemilere hizmet vermesiyle çok amaçlı işlek limanlardan ayrışır.
Cevabı göster

Cevap: C) Samsun, dağların kıyıdan uzaklığı ve iç kesime kolay erişim sayesinde Karadeniz kıyısının en geniş art bölgesine sahiptir.

Samsun'un ayırt edici özelliği, gerisindeki Canik Dağları'nın kıyıya uzak konumu ve iç kesimlere erişim kolaylığı sayesinde Karadeniz kıyısındaki limanlar arasında en geniş art bölgeye sahip olmasıdır.

Soru 11

Bir kimya mühendisi, Türkiye'de yeni bir gübre üretim tesisi için yer seçimi yapacaktır. Araştırmasında, tesisin ihtiyaç duyduğu temel hammaddenin yurt içinde yeterli miktarda üretilmediğini ve bu nedenle dışarıdan getirilmesi gerektiğini belirlemiştir. Bu bilgiye dayanarak mühendis, tesis için en uygun konumu nasıl belirlemeli ve bunun temel gerekçesi ne olmalıdır?

  1. A) Tesis, tarım arazilerine yakın iç bölgelere kurulmalıdır; çünkü gübre tüketimi buralarda yoğundur.
  2. B) Tesis, kruvaziyer turizm limanlarının çevresinde yer almalıdır; çünkü bu limanlara hammadde gemileri yanaşır.
  3. C) Tesis, enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla büyük termik santrallerin yakınına kurulmalıdır.
  4. D) Tesis, Samsun'un geniş art bölgesinden yararlanmak için Karadeniz kıyısına kurulmalıdır.
  5. E) Tesis, büyük bir limanın yakınına kurulmalıdır; çünkü fosfat ithal edildiğinden ulaşım belirleyicidir.
Cevabı göster

Cevap: E) Tesis, büyük bir limanın yakınına kurulmalıdır; çünkü fosfat ithal edildiğinden ulaşım belirleyicidir.

Hammadde (fosfat) ithal edilmek zorunda olduğundan, gübre tesisinin büyük bir limanın yakınına kurulması ulaşım maliyetlerini minimize eder.

Soru 12

Bir liman planlaması uzmanı, aşağıda verilen limanlar arasında art bölgesi en geniş olanı belirlemek için şu ölçütleri kullanmaktadır: limanın gerisindeki dağ kuşağının kıyıya yakınlık derecesi ve liman ile iç kesimler arasındaki ulaşım bağlantısının kolaylığı. Bu ölçütler birlikte değerlendirildiğinde uzman, hangi limanı art bölge genişliği bakımından birinci sıraya yerleştirmelidir?

  1. A) Mersin — Toros Dağları kıyıya yakın uzandığından geniş art bölge oluşur
  2. B) Samsun — gerideki Canik Dağları kıyıdan uzaktır ve iç kesimlere erişim kolaydır
  3. C) Trabzon — Doğu Karadeniz dağlarının kıyıya sokulması geniş iç bağlantı sağlar
  4. D) İskenderun — Amanos Dağları denize paralel uzandığından iç kesimlere bağlantı kolaylaşır
  5. E) Zonguldak — kıyı dağlarının denize bitişik yapısı geniş art bölge oluşturur
Cevabı göster

Cevap: B) Samsun — gerideki Canik Dağları kıyıdan uzaktır ve iç kesimlere erişim kolaydır

Samsun'un gerisindeki Canik Dağları kıyıya uzak konumdadır ve iç kesimlere bağlantı kolaydır; bu iki özellik onu verilen limanlar arasında art bölgesi en geniş liman yapar.

Soru 13

Samsun limanının Karadeniz kıyısındaki diğer limanlardan ayrılan en belirgin coğrafi özelliği nedir?

  1. A) Dış ticaret hacmi bakımından Türkiye'nin en işlek limanı statüsünü taşıması
  2. B) Türkiye'nin en yoğun kruvaziyer turizm trafiğini çeken liman konumunda olması
  3. C) Ro-Ro taşımacılığının Türkiye'de ilk kez uygulandığı liman olması
  4. D) İç kesim bağlantısı kolay olduğundan Karadeniz kıyısının en geniş art bölgesine sahip olması
  5. E) Fosfat ithalatında Türkiye'nin merkez limanı işlevi görmesi
Cevabı göster

Cevap: D) İç kesim bağlantısı kolay olduğundan Karadeniz kıyısının en geniş art bölgesine sahip olması

Samsun, gerisindeki Canik Dağları'nın kıyıya uzak konumu ve iç kesimlere bağlantının görece kolay olması nedeniyle Karadeniz kıyısındaki limanlar arasında en geniş art bölgeye sahiptir; bu özellik onu bu kıyıdaki diğer…

Soru 14

Dış ticarette en çok tercih edilen taşımacılık biçimi hangisidir ve bu tercihin belirleyici ekonomik gerekçesi nedir?

  1. A) Boru hattı; sürekli akış kapasitesi sayesinde dış ticarette en ekonomik seçenektir.
  2. B) Kara yolu; esnek güzergah olanağı sunduğu için dış ticarette en sık başvurulan yoldur.
  3. C) Hava yolu; hız üstünlüğü nedeniyle dış ticaret tercih sıralamasında ilk sıradadır.
  4. D) Demiryolu; sabit hat altyapısının işletme maliyetini düşürmesiyle dış ticarette öne çıkar.
  5. E) Deniz yolu; bir seferde çok fazla yük taşıdığından birim başına maliyeti en düşük olandır.
Cevabı göster

Cevap: E) Deniz yolu; bir seferde çok fazla yük taşıdığından birim başına maliyeti en düşük olandır.

Deniz yolu, bir seferde çok fazla yük taşıyabilmesi sayesinde birim başına maliyeti en düşük olan taşımacılık biçimidir ve bu ekonomik üstünlük nedeniyle dış ticarette en çok başvurulan yoldur.

Soru 15

Türkiye'de gübre fabrikalarının büyük limanlar çevresinde yoğunlaşması ile Samsun limanının Karadeniz limanları arasında en geniş art bölgeye sahip olması karşılaştırıldığında, bu iki olguyu birbirinden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Her iki olguda da hammadde ithalatı belirleyicidir; Samsun'un geniş hinterlandı da fosfat ithalatına bağlıdır.
  2. B) Samsun'un geniş hinterlandı sanayiyi çektiğinden gübre fabrikaları da Samsun'da yoğunlaşmıştır; nedenleri aynıdır.
  3. C) Gübre fabrikalarının konumu fosfat tedarik lojistiğiyle, Samsun'un hinterlandı ise dağların kıyıya uzaklığıyla açıklanır.
  4. D) Gübre fabrikalarının dağılımı dağ-engel etkisiyle, Samsun'un hinterlandı ise hammadde ithalatı lojistiğiyle şekillenir.
  5. E) İki olgu arasında fark yoktur; her ikisi de deniz yolunun en ucuz ulaşım türü olmasından kaynaklanır.
Cevabı göster

Cevap: C) Gübre fabrikalarının konumu fosfat tedarik lojistiğiyle, Samsun'un hinterlandı ise dağların kıyıya uzaklığıyla açıklanır.

Gübre fabrikalarının liman çevresinde kümelenmesi, fosfat hammaddesinin ithal zorunluluğu olan arz/lojistik etkenine dayanır; Samsun'un geniş hinterlandı ise Canik Dağları'nın kıyıya uzak konumu ve iç kesimlere erişim…

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Coğrafya dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları