Denizyolu ulaşımı, başlıca limanlar ve boğazların rolü Soruları

KPSS Coğrafya · 18 özgün soru · açıklamalı çözümler

Denizyolu ulaşımı, başlıca limanlar ve boğazların rolü — Konu Özeti

KPSS Coğrafya kapsamında Denizyolu ulaşımı, başlıca limanlar ve boğazların rolü konusunda bilmen gereken 5 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Türkiye'deki kruvaziyer ve turistik limanlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Galataport, İstanbul'da kruvaziyer gemilere hizmet veren turistik bir limandır.
  2. B) Kuşadası limanı, ağırlıklı olarak kruvaziyer turizmine yönelik faaliyet gösteren bir limandır.
  3. C) İstanbul ve Kuşadası, Türkiye'de kruvaziyer gemilere ayrılmış iki turistik liman merkezi barındırır.
  4. D) Galataport, büyük konteyner yük gemilerinin düzenli kullandığı ticari bir liman olarak da işler.
  5. E) Kruvaziyer turizm limanı statüsü, bu limanların yük elleçleme yerine yolcu ağırlama işlevini öne çıkarır.
Cevabı göster

Cevap: D) Galataport, büyük konteyner yük gemilerinin düzenli kullandığı ticari bir liman olarak da işler.

Galataport ve Kuşadası kruvaziyer gemilere hizmet veren turistik limanlardır; konteyner yük gemilerine değil yolcu gemilerine hizmet ederler.

Soru 2

Gübre fabrikalarının hangi hammaddeye bağımlılığı, bu fabrikaların büyük limanlar çevresinde konumlanmasının doğrudan nedenidir?

  1. A) Fosfat
  2. B) Kükürt
  3. C) Nitrat
  4. D) Kireçtaşı
  5. E) Boksit
Cevabı göster

Cevap: A) Fosfat

Gübre üretiminde kullanılan fosfat hammaddesi Türkiye'de yeterince bulunmadığı için ithal edilmek zorundadır.

Soru 3

Türkiye'nin işlek limanları ve deniz yolu ulaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Ceyhan, Ereğli ve Kocaeli, Türkiye'nin işlek limanları arasında sayılmaz; bunlar yalnızca yerel balıkçı limanlarıdır.
  2. B) Ambarlı ve Aliağa, kruvaziyer turizme ayrılmış turistik limanlar olup yük elleçleme yapılmaz.
  3. C) Trabzon ve İskenderun limanları işlek liman statüsündedir; Ceyhan ise bu limanlar arasında yer almaz.
  4. D) Türkiye'nin işlek limanları arasında Kocaeli, Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun sayılmaktadır.
  5. E) Deniz yolu, hız avantajı nedeniyle dış ticarette en fazla kullanılan ulaşım türüdür.
Cevabı göster

Cevap: D) Türkiye'nin işlek limanları arasında Kocaeli, Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun sayılmaktadır.

Kocaeli, İstanbul (Ambarlı), İzmir (Aliağa), Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon ve İskenderun Türkiye'nin işlek limanlarıdır. Bu listenin tamamını doğru veren ifade, sekiz limanı birlikte sayan seçenektir.

Soru 4

Türkiye'de gübre fabrikalarının büyük limanların yakınında yoğunlaşmasını açıklayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Sanayi bölgelerinin liman çevresinde gelişmiş olması ve işgücüne kolay erişim sağlanması
  2. B) Fosfat hammaddesinin yurt içinde yeterince bulunmaması ve deniz yoluyla ithal edilmek zorunda kalınması
  3. C) Liman kentlerindeki enerji altyapısının gübre üretimine en uygun koşulları sunması
  4. D) Tarım alanlarının liman kentlerine yakın olması ve taşıma maliyetinin düşürülmek istenmesi
  5. E) Gübre üretiminde kullanılan suyun deniz suyundan elde edilmesi gerekliliği
Cevabı göster

Cevap: B) Fosfat hammaddesinin yurt içinde yeterince bulunmaması ve deniz yoluyla ithal edilmek zorunda kalınması

Gübre üretiminin temel hammaddesi olan fosfat Türkiye'de yeterli miktarda bulunmadığından ithal edilmek zorundadır; bu nedenle fabrikaların ithalat kapısı olan büyük limanların yakınına kurulması zorunlu hale…

Soru 5

Aşağıdaki yer ikililerinden hangisi, Türkiye'de tamamen kruvaziyer gemilere tahsis edilmiş turistik liman statüsünü birlikte taşıyan iki yeri doğru biçimde bir araya getirir?

  1. A) İstanbul (Ambarlı) ve İzmir (Aliağa)
  2. B) Bodrum ve Antalya kıyı turizmi
  3. C) Kuşadası ve İstanbul (Galataport)
  4. D) Çeşme ve Marmaris kıyı yerleşimleri
  5. E) Mersin ve İskenderun dış ticaret
Cevabı göster

Cevap: C) Kuşadası ve İstanbul (Galataport)

Türkiye'de yalnızca kruvaziyer gemilere ayrılmış turistik liman statüsünü birlikte taşıyan yerler Kuşadası ile İstanbul'daki Galataport'tur.

Soru 6

Türkiye'nin deniz yolu ulaşımı ve işlek limanlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Deniz yolu, dış ticaret yük taşımacılığında karayolunun gerisinde kalarak ikinci sırada yer alır.
  2. B) İzmir yakınındaki Aliağa, Türkiye'nin işlek limanları arasında kabul edilen bir merkezdir.
  3. C) Ceyhan ve Mersin limanları, Türkiye'nin işlek limanları arasında sayılan merkezlerdendir.
  4. D) Deniz yolu, bir seferde büyük hacimde yük taşıyabildiği için birim maliyeti en düşük türdür.
  5. E) Ereğli ve İskenderun limanları, Türkiye'nin işlek deniz yolu limanları arasında yer alır.
Cevabı göster

Cevap: A) Deniz yolu, dış ticaret yük taşımacılığında karayolunun gerisinde kalarak ikinci sırada yer alır.

Deniz yolu, bir seferde büyük hacimde yük taşıyabilmesi nedeniyle birim maliyeti en düşük türdür ve dış ticarette en çok kullanılan ulaşım yoludur; karayolunun gerisinde ikinci sırada yer aldığını söyleyen ifade bu…

Soru 7

Türkiye'de hangi liman, iç kesimlere ulaşımın görece kolay olması ve ardındaki dağların kıyıdan uzak konumda bulunması nedeniyle Türkiye limanları arasında en geniş art bölgeye (hinterlanda) sahiptir?

  1. A) İzmir
  2. B) Samsun
  3. C) Mersin
  4. D) Trabzon
  5. E) İskenderun
Cevabı göster

Cevap: B) Samsun

Samsun limanının gerisindeki Canik Dağları kıyıya yakın değil, iç kesimlere doğru çekilmiş konumdadır; bu durum limanın iç bölgelerle bağlantısını kolaylaştırarak Türkiye'nin en geniş hinterlandına sahip limanı olmasını…

Soru 8

Türkiye'de yalnızca kruvaziyer (seyahat) gemilerine hizmet veren, yük taşımacılığı yapılmayan turistik liman statüsüne sahip olan yerler hangileridir?

  1. A) Trabzon ve Samsun Karadeniz limanları
  2. B) Antalya ve İzmir Alsancak limanları
  3. C) Kuşadası ve İstanbul Galataport limanları
  4. D) Bodrum ve Mersin kıyı limanları
  5. E) Çeşme ve Ereğli liman tesisleri
Cevabı göster

Cevap: C) Kuşadası ve İstanbul Galataport limanları

Kuşadası Limanı ve İstanbul'daki Galataport, Türkiye'de tamamıyla kruvaziyer gemilere ayrılmış turistik limanlardır ve yük taşımacılığı işlevi yoktur.

Soru 9

Ro-Ro taşımacılığının diğer deniz taşımacılığı türlerinden ayrılan temel niteliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A) Tekerlekli kara taşıtlarının doğrudan gemiye sürülerek yüklenip boşaltılmasına dayanması
  2. B) Yalnızca yolcu ve turist taşıyan kruvaziyer gemilerle yapılması
  3. C) Sıvı yüklerin (petrol, akaryakıt) boru sistemiyle tankere aktarılmasına dayanması
  4. D) Dökme tahıl ve maden cevherinin vinçlerle ambara doldurulmasıyla yürütülmesi
  5. E) Standart konteynerlerin üst üste istiflenerek konteyner gemisiyle taşınması
Cevabı göster

Cevap: A) Tekerlekli kara taşıtlarının doğrudan gemiye sürülerek yüklenip boşaltılmasına dayanması

Ro-Ro taşımacılığı, adından da (roll-on/roll-off) anlaşıldığı gibi tekerlekli kara taşıtlarının doğrudan gemiye sürülerek yüklenip boşaltıldığı taşımacılık türüdür.

Soru 10

Samsun limanı ile Türkiye'nin işlek limanları (Ambarlı, Aliağa, Ceyhan, Mersin, Ereğli, Trabzon, İskenderun) karşılaştırıldığında, Samsun'u bu limanlardan ayıran ve ona özgü olan temel coğrafi üstünlük aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde açıklanmıştır?

  1. A) Samsun, yüksek dış ticaret hacmiyle öne çıkar ve ayrıca kruvaziyer turizmine ev sahipliği yapar.
  2. B) Samsun, Ro-Ro taşımacılığı yapılmayan Karadeniz limanı olmasıyla diğer limanlardan ayrılır.
  3. C) Samsun, dağların kıyıdan uzaklığı ve iç kesime kolay erişimle en geniş art bölgeye sahiptir.
  4. D) Samsun, fosfat ithalatına dayalı gübre sanayisinin merkezi olmasıyla diğer limanlardan ayrılır.
  5. E) Samsun, turizm amaçlı kruvaziyer gemilere hizmet vermesiyle çok amaçlı işlek limanlardan ayrışır.
Cevabı göster

Cevap: C) Samsun, dağların kıyıdan uzaklığı ve iç kesime kolay erişimle en geniş art bölgeye sahiptir.

Samsun'un ayırt edici özelliği, gerisindeki Canik Dağları'nın kıyıya uzak konumu ve iç kesimlere erişim kolaylığı nedeniyle Türkiye limanları arasında en geniş art bölgeye sahip olmasıdır.

Soru 11

Bir liman planlaması uzmanı, Türkiye kıyılarında art bölgesi en geniş limanı tespit etmek için şu ölçütleri kullanmaktadır: limanın gerisindeki dağ kuşağının kıyıya yakınlık derecesi ve liman ile iç kesimler arasındaki ulaşım bağlantısının kolaylığı. Bu ölçütler birlikte değerlendirildiğinde uzman, hangi limanı art bölge genişliği bakımından Türkiye'nin birinci sırasına yerleştirmelidir?

  1. A) Mersin — Toros Dağları kıyıya yakın uzandığından geniş art bölge oluşur
  2. B) Samsun — gerideki Canik Dağları kıyıdan uzaktır ve iç kesimlere erişim kolaydır
  3. C) Trabzon — Doğu Karadeniz dağlarının kıyıya sokulması geniş iç bağlantı sağlar
  4. D) İskenderun — Amanos Dağları denize paralel uzandığından iç açılım artar
  5. E) Zonguldak — kıyı dağlarının denize bitişik yapısı geniş art bölge oluşturur
Cevabı göster

Cevap: B) Samsun — gerideki Canik Dağları kıyıdan uzaktır ve iç kesimlere erişim kolaydır

Samsun'un gerisindeki Canik Dağları kıyıya uzak konumdadır ve iç kesimlere bağlantı kolaydır; bu iki özellik onu Türkiye limanları arasında en geniş art bölgeye sahip yapan etkenlerdir.

Soru 12

Samsun limanının Türkiye'nin diğer limanlarından ayrılan en belirgin coğrafi özelliği nedir?

  1. A) Dış ticaret hacmi bakımından Türkiye'nin en işlek limanı statüsünü taşıması
  2. B) Türkiye'nin en yoğun kruvaziyer turizm trafiğini çeken liman konumunda olması
  3. C) Ro-Ro taşımacılığının Türkiye'de ilk kez uygulandığı liman olması
  4. D) İç kesim bağlantısı kolay olduğundan en geniş art bölgeye sahip olması
  5. E) Fosfat ithalatında Türkiye'nin merkez limanı işlevi görmesi
Cevabı göster

Cevap: D) İç kesim bağlantısı kolay olduğundan en geniş art bölgeye sahip olması

Samsun, gerisindeki Canik Dağları'nın kıyıya uzak konumu ve iç kesimlere bağlantının görece kolay olması nedeniyle Türkiye limanları arasında en geniş art bölgeye sahiptir; bu özellik onu diğer limanlardan ayırır.

Soru 13

Dış ticarette en çok tercih edilen taşımacılık biçimi hangisidir ve bu tercihin belirleyici ekonomik gerekçesi nedir?

  1. A) Boru hattı; sürekli akış kapasitesi sayesinde dış ticarette en ekonomik seçenektir.
  2. B) Kara yolu; esnek güzergah olanağı sunduğu için dış ticarette en sık başvurulan yoldur.
  3. C) Hava yolu; hız üstünlüğü nedeniyle dış ticaret tercih sıralamasında ilk sıradadır.
  4. D) Demiryolu; sabit hat altyapısının işletme maliyetini düşürmesiyle dış ticarette öne çıkar.
  5. E) Deniz yolu; bir seferde çok fazla yük taşıdığından birim başına maliyeti en düşük olandır.
Cevabı göster

Cevap: E) Deniz yolu; bir seferde çok fazla yük taşıdığından birim başına maliyeti en düşük olandır.

Deniz yolu, bir seferde çok fazla yük taşıyabilmesi sayesinde birim başına maliyeti en düşük olan taşımacılık biçimidir ve bu ekonomik üstünlük nedeniyle dış ticarette en çok başvurulan yoldur.

Soru 14

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Türkiye'deki Ro-Ro taşımacılığı ile ilgili yanlış bir bilgi içermektedir?

  1. A) Antalya Limanı da Ro-Ro taşımacılığı yapılan limanlar arasında yer almaktadır.
  2. B) Trabzon ve Rize limanlarında Ro-Ro taşımacılığı yapılmaktadır.
  3. C) Mersin ve İskenderun limanları Ro-Ro hizmetine sahiptir.
  4. D) Çeşme-İzmir hattı Ro-Ro taşımacılığının gerçekleştirildiği güzergahlardan birisidir.
  5. E) İstanbul, Türkiye'deki Ro-Ro taşımacılığının başlıca merkezi konumundadır.
Cevabı göster

Cevap: A) Antalya Limanı da Ro-Ro taşımacılığı yapılan limanlar arasında yer almaktadır.

Antalya Limanı, Türkiye'de Ro-Ro taşımacılığı yapılmayan limanlardandır; diğer seçeneklerde belirtilen limanların tümünde Ro-Ro hizmeti mevcuttur.

Soru 15

Türkiye'de gübre fabrikalarının büyük limanlar çevresinde yoğunlaşması ile Samsun limanının Türkiye'nin en geniş art bölgesine sahip olması karşılaştırıldığında, bu iki olguyu birbirinden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A) Her iki olguda da hammadde ithalatı belirleyicidir; Samsun'un geniş hinterlandı da fosfat ithalatına bağlıdır.
  2. B) Samsun'un geniş hinterlandı sanayiyi çektiğinden gübre fabrikaları da Samsun'da yoğunlaşmıştır; nedenleri aynıdır.
  3. C) Gübre fabrikalarının konumu fosfat tedarik lojistiğiyle, Samsun'un hinterlandı ise dağların kıyıya uzaklığıyla açıklanır.
  4. D) Gübre fabrikalarının dağılımı dağ-engel etkisiyle, Samsun'un hinterlandı ise hammadde ithalatı lojistiğiyle şekillenir.
  5. E) İki olgu arasında fark yoktur; her ikisi de deniz yolunun en ucuz ulaşım türü olmasından kaynaklanır.
Cevabı göster

Cevap: C) Gübre fabrikalarının konumu fosfat tedarik lojistiğiyle, Samsun'un hinterlandı ise dağların kıyıya uzaklığıyla açıklanır.

Gübre fabrikalarının liman çevresinde kümelenmesi, fosfat hammaddesinin ithal zorunluluğu olan arz/lojistik etkenine dayanır; Samsun'un geniş hinterlandı ise Canik Dağları'nın kıyıya uzak konumu ve iç kesimlere erişim…

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Coğrafya dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları