Başlıca akarsular, uzunluk ve denize dökülme Soruları
KPSS Coğrafya · 19 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Türkiye'nin başlıca kapalı havzaları hangileridir?
A) Van Gölü Havzası ve Tuz Gölü Havzası
B) Sakarya Havzası ve Kızılırmak Havzası
C) Fırat Havzası ve Dicle Havzası
D) Marmara Havzası ve Ege Havzası
E) Çoruh Havzası ve Aras Havzası
Cevabı göster
Cevap: A) Van Gölü Havzası ve Tuz Gölü Havzası
Kapalı havzalarda suların denize ulaşamaması gerekir. Van Gölü Havzası ve Tuz Gölü Havzası, sularının denize ulaşmadığı Türkiye'nin başlıca kapalı havzalarıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz kıyısında yer alan bir delta ovasıdır?
A) Bafra Ovası
B) Çukurova
C) Menemen Ovası
D) Çarşamba Ovası
E) Balat Ovası
Cevabı göster
Cevap: B) Çukurova
Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova, Akdeniz kıyısında yer alan başlıca delta ovasıdır. Bafra ve Çarşamba Karadeniz; Menemen ve Balat ise Ege deltalarıdır.
Soru 3
Yurt dışında doğup Türkiye toprakları üzerinden denize dökülen iki akarsu hangilerdir?
A) Fırat ve Dicle
B) Çoruh ve Aras
C) Meriç ve Asi
D) Sakarya ve Kızılırmak
E) Meriç ve Ergene
Cevabı göster
Cevap: C) Meriç ve Asi
Meriç yurt dışında doğup Trakya üzerinden Ege'ye, Asi ise yurt dışında doğup Hatay (Doğu Akdeniz) üzerinden Akdeniz'e dökülür; ikisi de Türkiye toprakları üzerinden denize ulaşır.
Soru 4
Aşağıdaki akarsulardan hangisi Ege havzasına ait değildir?
A) Gediz
B) Küçük Menderes
C) Bakırçay
D) Büyük Menderes
E) Sakarya
Cevabı göster
Cevap: E) Sakarya
Meriç, Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes Ege havzasına aittir. Sakarya ise Karadeniz havzasına dökülür.
Soru 5
Türkiye'de doğmasına karşın Hazar Denizi'ne ulaşan akarsular hangileridir?
A) Fırat ve Dicle
B) Çoruh ve Fırat
C) Aras ve Kura
D) Dicle ve Çoruh
E) Kura ve Çoruh
Cevabı göster
Cevap: C) Aras ve Kura
Türkiye'de doğan Aras ve Kura nehirleri yurt dışına geçerek Hazar Denizi'ne ulaşır. Fırat ve Dicle Basra Körfezi'ne, Çoruh ise Karadeniz'e dökülür.
Soru 6
Marmara havzasının en önemli akarsuyu olan Susurluk Nehri'nin en önemli kolu hangisidir?
A) Porsuk Çayı
B) Tunca Nehri
C) Simav Çayı
D) Nilüfer Çayı
E) Gönen Çayı
Cevabı göster
Cevap: D) Nilüfer Çayı
Susurluk Nehri'nin en önemli kolu Nilüfer Çayı'dır. Nehir Kütahya yakınlarından doğarak Balıkesir üzerinden Marmara Denizi'ne dökülür.
Soru 7
Fırat ve Dicle'nin aktığı Basra Körfezi hangi okyanus havzasına bağlıdır?
A) Atlas Okyanusu havzasına, Akdeniz üzerinden
B) Kutup Okyanusu havzasına, İran Körfezi üzerinden
C) Büyük Okyanus havzasına, Hint Okyanusu üzerinden
D) Atlas Okyanusu havzasına, Kızıldeniz aracılığıyla
E) Hint Okyanusu havzasına, Umman Denizi aracılığıyla
Cevabı göster
Cevap: E) Hint Okyanusu havzasına, Umman Denizi aracılığıyla
Basra Körfezi Umman Denizi aracılığıyla Hint Okyanusu havzasına bağlıdır; dolayısıyla Fırat ve Dicle Hint Okyanusu havzasına drene olur.
Soru 8
Fırat ve Dicle nehirlerinin birleşmesiyle oluşan ve Basra Körfezi'ne dökülen nehrin adı nedir?
A) Karasu
B) Şattülarap
C) Murat Nehri
D) Habur Nehri
E) Aras Nehri
Cevabı göster
Cevap: B) Şattülarap
Fırat ve Dicle Irak topraklarında birleşerek Şattülarap adını alır ve Basra Körfezi'ne dökülür; iki nehir arasındaki tarihî bölgeye Mezopotamya denir.
Soru 9
Türkiye akarsuları kaç farklı açık havzaya dökülmektedir ve bu havzaların en büyüğü hangisidir?
A) 4 havza; en büyüğü Akdeniz havzasıdır
B) 6 havza; en büyüğü Ege havzasıdır
C) 5 havza; en büyüğü Karadeniz havzasıdır
D) 5 havza; en büyüğü Marmara havzasıdır
E) 3 havza; en büyüğü Basra Körfezi havzasıdır
Cevabı göster
Cevap: C) 5 havza; en büyüğü Karadeniz havzasıdır
Türkiye akarsuları Karadeniz, Akdeniz, Ege, Marmara ve Basra Körfezi olmak üzere 5 açık havzaya dökülür; alan olarak en büyüğü Karadeniz havzasıdır.
Soru 10
Türkiye'deki akarsuların büyük çoğunluğu kar erimeleri nedeniyle yılın hangi mevsiminde en yüksek akım değerlerine ulaşır?
A) Kış
B) Yaz
C) Sonbahar
D) İlkbahar
E) Erken sonbahar
Cevabı göster
Cevap: D) İlkbahar
Türkiye'deki Fırat, Kızılırmak ve Seyhan gibi kar ve karla beslenen akarsular, kış boyunca biriken karların ilkbaharda erimesiyle beslenerek en yüksek akım değerlerine ilkbahar mevsiminde ulaşır.
Soru 11
Batı Karadeniz kıyısında büyük delta ovalarının oluşmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yağış miktarının az olması nedeniyle akarsular taşıdıkları materyal bakımından yetersiz kalır.
B) Karadeniz'in tuzluluk oranının düşük olması kıyıda tortu birikmesini engeller.
C) Deniz tabanının çok derin olması nedeniyle biriken tortular hızla çöker ve kıyıda hiç birikim oluşturamaz.
D) Bu kıyıdaki akarsuların debisinin düşük olması akım gücünü ve taşıma kapasitesini sınırlar.
E) Dağların kıyının hemen gerisinde başlaması nedeniyle akarsular kısa ve eğimli olup materyali biriktiremez.
Cevabı göster
Cevap: E) Dağların kıyının hemen gerisinde başlaması nedeniyle akarsular kısa ve eğimli olup materyali biriktiremez.
Batı Karadeniz kıyısında dağlar kıyının hemen gerisinde başladığı için akarsular kısa ve eğimlidir; taşıdıkları materyali iç kesimlerde biriktiremeden doğrudan denize ulaşır ve delta oluşturacak birikim koşulu…
Soru 12
Aşağıdaki akarsulardan hangisi Karadeniz'e dökülmez?
A) Yeşilırmak
B) Bakırçay
C) Sakarya
D) Çoruh
E) Kızılırmak
Cevabı göster
Cevap: B) Bakırçay
Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Filyos, Bartın ve Çoruh Karadeniz'e dökülür. Bakırçay ise bir Ege havzası akarsuyu olup Ege Denizi'ne dökülür.
Soru 13
Trakya üzerinden geçerek Ege Denizi'ne dökülen ve Türkiye-Yunanistan sınırını belirleyen akarsu hangisidir?
A) Ergene
B) Tunca
C) Meriç
D) Gediz
E) Sakarya
Cevabı göster
Cevap: C) Meriç
Meriç Nehri Trakya'yı geçerek Ege Denizi'ne dökülür ve akışının bir bölümünde Türkiye-Yunanistan sınırını oluşturur.
Soru 14
Anamur Burnu'ndan Karataş Burnu yönüne (doğuya) ilerlendiğinde, Akdeniz kıyısının başlıca akarsularından ilk karşılaşılanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ceyhan
B) Aksu
C) Köprü Çayı
D) Göksu
E) Manavgat
Cevabı göster
Cevap: D) Göksu
Anamur Burnu'ndan doğuya gidildiğinde Akdeniz kıyısının başlıca akarsularından ilk karşılaşılanı Göksu'dur (Silifke); daha doğuda Seyhan ve Ceyhan, Karataş yakınında denize dökülür.
Soru 15
Türkiye'de hidroelektrik enerji üretimi bakımından birinci sırada yer alan akarsu hangisidir ve üzerinde hangi büyük barajlar bulunur?
A) Fırat; Keban, Karakaya ve Atatürk barajları
B) Kızılırmak; Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya barajları
C) Sakarya; Gökçekaya ve Sarıyar barajları
D) Yeşilırmak; Altınkaya, Derbent ve Almus barajları
E) Dicle; Ilısu, Kralkızı ve Batman barajları
Cevabı göster
Cevap: A) Fırat; Keban, Karakaya ve Atatürk barajları
Fırat Nehri üzerindeki Keban, Karakaya ve Atatürk barajları sayesinde Fırat, Türkiye'de hidroelektrik üretimi en yüksek akarsudur.