Ağır sanayi: demir-çelik, petrokimya, çimento Soruları

KPSS Coğrafya · 40 özgün soru · açıklamalı çözümler

Ağır sanayi: demir-çelik, petrokimya, çimento — Konu Özeti

KPSS Coğrafya kapsamında Ağır sanayi: demir-çelik, petrokimya, çimento konusunda bilmen gereken 22 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Sanayi tesislerinin kuruluş yeri ile belirleyici faktör eşleşmesi değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir eşleşmedir?

  1. A) İstanbul unlu mamüller – ham madde yakınlığı
  2. B) Batman rafinerisi – ham madde (petrol) yakınlığı
  3. C) Konya şeker fabrikası – ham madde yakınlığı
  4. D) İskenderun demir-çelik – ulaşım/liman
  5. E) Karabük demir-çelik – hammadde/enerji kaynağı yakınlığı
Cevabı göster

Cevap: A) İstanbul unlu mamüller – ham madde yakınlığı

İstanbul'daki unlu mamüller sanayi ham maddeye yakınlıkla değil pazar faktörüyle (tüketim merkezi) kurulur; diğer eşleşmelerin tamamı doğrudur.

Soru 2

Türkiye'deki çimento ve şeker fabrikalarının sayısı ve dağılımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Çimento fabrikası sayısı şeker fabrikası sayısından fazladır ve her ikisi de ülke geneline yayılmıştır
  2. B) Şeker fabrikası sayısı çimento fabrikası sayısından fazladır ve her ikisi de kıyı kuşağında yoğunlaşır
  3. C) Çimento ve şeker fabrikalarının sayısı birbirine eşittir ve ağırlıklı olarak Batı Anadolu'da toplanmıştır
  4. D) Çimento fabrikaları kıyı kentlerinde, şeker fabrikaları ise İç Anadolu'da bulunur
  5. E) Hem çimento hem şeker fabrikaları daha çok Marmara Bölgesi'nde kümelenmiştir
Cevabı göster

Cevap: A) Çimento fabrikası sayısı şeker fabrikası sayısından fazladır ve her ikisi de ülke geneline yayılmıştır

Türkiye'de yaklaşık 55 çimento ve 35 şeker fabrikası bulunur; bu nedenle çimento fabrikası sayısı şeker fabrikasından fazladır ve her iki sanayi de ülke geneline yaygın bir dağılım gösterir.

Soru 3

İskenderun demir-çelik fabrikasının kuruluş yeri belirlenirken en belirleyici etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Bölgede demir cevheri yataklarının bulunması
  2. B) Taş kömürü havzasına yakınlık
  3. C) Şehrin yakınında elektrik santralinin bulunması
  4. D) Bölgenin yoğun nüfuslu olması nedeniyle ucuz iş gücü
  5. E) Liman ve ulaşım olanakları
Cevabı göster

Cevap: E) Liman ve ulaşım olanakları

İskenderun demir-çelik fabrikasının kuruluş yerini belirleyen başlıca etken hammaddeye yakınlık değil, liman ve ulaşım olanaklarıdır.

Soru 4

İskenderun'un (Hatay) en önemli sanayi kolu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Petrokimya
  2. B) Tekstil ve dokuma
  3. C) Şeker ve gıda işleme
  4. D) Demir-çelik (İsdemir)
  5. E) Otomotiv montaj
Cevabı göster

Cevap: D) Demir-çelik (İsdemir)

İskenderun, Akdeniz kıyısında en önemli sanayi kolu demir-çelik (İsdemir) olan bir liman kentidir.

Soru 5

Türkiye'de nikel madeni hangi illerde çıkarılmaktadır?

  1. A) Kütahya, Afyonkarahisar ve Erzincan
  2. B) Manisa, Eskişehir ve Bitlis
  3. C) Sivas, Elazığ ve Kırıkkale
  4. D) Zonguldak, Bartın ve Karabük
  5. E) Hatay, Adana ve Mersin
Cevabı göster

Cevap: B) Manisa, Eskişehir ve Bitlis

Türkiye'de nikel; Manisa'nın Gördes, Eskişehir'in Mihalıççık ve Bitlis'in Pancarlı ilçeleri çevresinde çıkarılmaktadır. Paslanmaz çelik ve pil/batarya teknolojisinde önemli bir hammaddedir.

Soru 6

Kdz. Ereğlisi demir-çelik fabrikasında kullanılan demir cevheri nereden temin edilmektedir?

  1. A) Fabrika çevresindeki Ereğli demir yataklarından
  2. B) Malatya'nın Hekimhan ilçesinden
  3. C) Sivas'ın Divriği ilçesinden
  4. D) Elazığ çevresindeki demir madenlerinden
  5. E) Kırıkkale'deki yeraltı kaynaklarından
Cevabı göster

Cevap: C) Sivas'ın Divriği ilçesinden

Kdz. Ereğlisi'nde demir yatağı yoktur; fabrika için gereken demir cevheri Sivas'ın Divriği ilçesinden getirilmektedir.

Soru 7

Demir-çelik gibi metalürji sanayisinin kuruluş yerinde taş kömürü varlığının hangi faktörü temsil ettiği sorulduğunda doğru yanıt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Enerji kaynağı faktörünü temsil eder
  2. B) Pazar faktörünü temsil eder
  3. C) Ulaşım faktörünü temsil eder
  4. D) Ham madde faktörünü temsil eder
  5. E) Nitelikli iş gücü faktörünü temsil eder
Cevabı göster

Cevap: A) Enerji kaynağı faktörünü temsil eder

Demir-çelik (metalürji) sanayisinin yer seçiminde taş kömürü hammadde değil enerji kaynağı olarak değerlendirilir; metallerin üretim sürecinde enerji sağlamak için kullanılır.

Soru 8

Aşağıdaki ağır sanayi kuruluşlarından hangisi Kırıkkale'de bulunmaktadır?

  1. A) Alüminyum tesisi ve kâğıt fabrikası
  2. B) Şeker fabrikası ve tekstil sanayi
  3. C) Vagon sanayi ve demir çelik dışı metalürji
  4. D) Demir-çelik fabrikası, silah sanayi ve petrol rafinerisi
  5. E) Petrokimya kompleksi ve gemi inşaat sanayii
Cevabı göster

Cevap: D) Demir-çelik fabrikası, silah sanayi ve petrol rafinerisi

Kırıkkale'de demir-çelik fabrikası, silah sanayi ve petrol rafinerisi gibi ağır sanayi kuruluşları bulunmaktadır.

Soru 9

İskenderun ve Karabük gibi metalürji (demir-çelik) merkezleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Her iki merkez de demir cevherini çevresindeki yataklardan çıkarır
  2. B) Metalürji tesisleri genellikle ham madde yatağının üzerine kurulur
  3. C) Bu merkezler ham maddelerinin bir kısmını başka bölgelerden getirir
  4. D) Karabük ham maddesini yerinde üretirken İskenderun deniz yoluyla taşır
  5. E) İskenderun demir cevherini doğrudan Divriği yataklarından çıkarır
Cevabı göster

Cevap: C) Bu merkezler ham maddelerinin bir kısmını başka bölgelerden getirir

İskenderun ve Karabük gibi metalürji merkezleri ham maddelerini çevredeki yataklardan değil başka bölgelerden getirir; bu nedenle metalürji tesisleri ham maddenin yakınına kurulmak zorunda değildir.

Soru 10

Ulaşım faktörünün sanayi tesislerinin kuruluş yerini belirlediğine kanıt olarak gösterilebilecek örnekler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Konya şeker fabrikasının şeker pancarı üretim alanlarına yakın olması
  2. B) İzmit ve İzmir petrol rafinerilerinin liman yakınına konumlanması
  3. C) Samsun bakır işletmelerinin liman ve maden bağlantısı gözetilerek kurulması
  4. D) İskenderun demir-çelik fabrikasının liman kıyısına kurulması
  5. E) İzmit'te petrokimya tesislerinin deniz taşımacılığından yararlanacak biçimde konumlanması
Cevabı göster

Cevap: A) Konya şeker fabrikasının şeker pancarı üretim alanlarına yakın olması

Konya şeker fabrikası ham maddeye (şeker pancarına) yakınlık ilkesiyle kurulmuştur, ulaşım faktörünün değil ham madde faktörünün örneğidir.

Soru 11

Sivas ve Adapazarı'nda üretilen vagon türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangileridir?

  1. A) Sivas – yolcu vagonu, Adapazarı – yük vagonu
  2. B) Sivas – yük vagonu, Adapazarı – yolcu vagonu
  3. C) Her iki kentte de yalnızca yük vagonu üretilir
  4. D) Sivas – lokomotif, Adapazarı – yük vagonu
  5. E) Her iki kentte de yolcu ve yük vagonu birlikte üretilir
Cevabı göster

Cevap: B) Sivas – yük vagonu, Adapazarı – yolcu vagonu

Sivas'ta yük vagonu, Adapazarı'nda yolcu vagonu üretimi yapılmaktadır.

Soru 12

Elazığ'ın sanayi profiliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Elazığ'da demir-çelik fabrikası ile birlikte şeker ve çimento sanayisi bulunur
  2. B) Elazığ'da demir-çelik fabrikası yoktur; şeker, çimento, şarap, tekstil ve mobilya sanayileri vardır
  3. C) Elazığ Türkiye'nin en büyük demir-çelik üretim merkezlerinden biridir
  4. D) Elazığ'da yalnızca şeker ve tekstil fabrikaları bulunur, başka sanayi yoktur
  5. E) Elazığ'daki demir-çelik fabrikası hurda demire dayalı üretim yapar
Cevabı göster

Cevap: B) Elazığ'da demir-çelik fabrikası yoktur; şeker, çimento, şarap, tekstil ve mobilya sanayileri vardır

Elazığ'da demir-çelik fabrikası bulunmaz; Elazığ'da şeker, çimento, şarap, tekstil ve mobilya sanayileri yer almaktadır.

Soru 13

Cam, çimento, tuğla ve seramik-porselen sanayilerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Ham maddelerinin taş ve toprağa dayalı olması
  2. B) Kuruldukları yerde demir cevheri bulunması zorunluluğu
  3. C) Ham maddelerinin petrole dayalı olması
  4. D) Ham maddelerinin tarımsal ürünlere dayalı olması
  5. E) Büyük ölçekli enerji tüketimi nedeniyle kömür havzalarına yakın kurulmaları
Cevabı göster

Cevap: A) Ham maddelerinin taş ve toprağa dayalı olması

Cam, çimento, tuğla ve seramik-porselen sanayilerinin ham maddeleri taş ve toprağa dayanır. Bu nedenle çimento sanayisi ham maddeye yakınlık ilkesiyle kurulur.

Soru 14

Türkiye'nin liman kentleri kıyaslandığında, hava kirliliğinin en yoğun yaşanması hangi kentte beklenir ve bunun temel nedeni nedir?

  1. A) Zonguldak – kömür madenciliği ve demir-çelik sanayisine dayalı ağır endüstrileşme
  2. B) Mersin – petrokimya tesislerinden kaynaklanan sanayi atıkları ve yoğun liman trafiği
  3. C) İskenderun – turizm faaliyetlerinin ve yoğun nüfusun yarattığı trafik kaynaklı emisyonlar
  4. D) Trabzon – yoğun kara trafiği ve transit yük taşımacılığına bağlı egzoz emisyonları
  5. E) Samsun – gübre ve kimya fabrikalarının yarattığı sanayi kirliliği
Cevabı göster

Cevap: A) Zonguldak – kömür madenciliği ve demir-çelik sanayisine dayalı ağır endüstrileşme

Zonguldak, kömür madenciliği ve demir-çelik gibi ağır sanayi kollarına ev sahipliği yaptığından liman kentleri arasında hava kirliliğinin en fazla görüldüğü kent olarak öne çıkar.

Soru 15

Türkiye'de demir-çelik fabrikalarının bulunduğu başlıca iller arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Ereğli (Zonguldak)
  2. B) Karabük
  3. C) İskenderun
  4. D) Sivas
  5. E) Trabzon
Cevabı göster

Cevap: E) Trabzon

Türkiye'de demir-çelik fabrikaları başlıca Ereğli (Zonguldak), Karabük, İskenderun ve Sivas'ta bulunur; Trabzon bu merkezler arasında yer almaz.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Coğrafya dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Coğrafya konuları