TBMM'nin görev ve yetkileri: bütçe ve kesin hesap, savaş ilanı, milletlerarası antlaşma onayı (m.90), OHAL onayı Soruları

KPSS Vatandaşlık · 21 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme konusunda yetkili olan organ aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) TBMM
  2. B) Milli Savunma Bakanlığı
  3. C) Yüksek Askeri Şura
  4. D) Cumhurbaşkanı
  5. E) Genelkurmay Başkanlığı
Cevabı göster

Cevap: A) TBMM

TSK'nın yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme TBMM'nin anayasal yetkisidir. Cumhurbaşkanı yalnızca TBMM tatildeyken ani silahlı saldırı durumunda derhal karar verebilir.

Soru 2

Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı aşağıdaki kanunlardan hangisini tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderemez?

  1. A) Türk Ceza Kanunu
  2. B) Af kanunu
  3. C) Bütçe kanunu
  4. D) Vergi kanunu
  5. E) Seçim kanunu
Cevabı göster

Cevap: C) Bütçe kanunu

Anayasa m.89 uyarınca bütçe kanunları geri gönderme hükmüne tabi değildir; Cumhurbaşkanı bütçe kanununu TBMM'ye geri gönderemez.

Soru 3

Milletlerarası antlaşmaların 'onaylanmasını uygun bulma' yetkisi aşağıdaki organlardan hangisine aittir?

  1. A) Cumhurbaşkanı
  2. B) Danıştay
  3. C) TBMM
  4. D) Dışişleri Bakanlığı
  5. E) Anayasa Mahkemesi
Cevabı göster

Cevap: C) TBMM

Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak TBMM'nin görevidir; Cumhurbaşkanı uygun bulma kararının ardından antlaşmayı onaylayıp yayımlar.

Soru 4

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne uygun yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşma ile kanun çatıştığında hangisi uygulanır?

  1. A) Sonraki tarihli kanun, önceki tarihli antlaşmadaki düzenlemenin yerine geçer.
  2. B) Çatışma, Anayasa Mahkemesi tarafından çözüme kavuşturulur.
  3. C) İki düzenleme eş değerde sayılarak hangisinin uygulanacağı hâkimin takdirine bırakılır.
  4. D) Hangi kuralın uygulanacağına her olayda TBMM ayrı bir kararla hükmeder.
  5. E) Antlaşmadaki düzenleme esas alınarak uygulanır.
Cevabı göster

Cevap: E) Antlaşmadaki düzenleme esas alınarak uygulanır.

Anayasa m.90/son fıkraya 2004 değişikliğiyle eklenen cümleye göre, yalnızca temel hak ve özgürlüklere ilişkin usulüne uygun yürürlüğe konmuş antlaşmalar ile kanunlar aynı konuda farklı hüküm içerip çatışırsa…

Soru 5

Türkiye'de para basılmasına karar verme yetkisi ile para basma (banknot ihracı) imtiyazı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A) Karar verme: TBMM — İhraç imtiyazı: Merkez Bankası
  2. B) Karar verme: TBMM — İhraç imtiyazı: Hazine
  3. C) Karar verme: Merkez Bankası — İhraç imtiyazı: Merkez Bankası
  4. D) Karar verme: Cumhurbaşkanı — İhraç imtiyazı: Hazine
  5. E) Karar verme: Hazine — İhraç imtiyazı: TBMM
Cevabı göster

Cevap: A) Karar verme: TBMM — İhraç imtiyazı: Merkez Bankası

Para basılmasına karar verme yetkisi TBMM'ye aittir; banknot ihracı (basma) imtiyazı ise tek elden Merkez Bankasına aittir. İki yetki farklı organlara aittir.

Soru 6

'Parlamento kararı' kavramına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) TBMM'nin tüm işlem ve kararları parlamento kararı adını alır.
  2. B) Parlamento kararları Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabidir.
  3. C) TBMM, kanun biçiminde olmayan tüm işlem ve kararlarını parlamento kararı olarak yapar.
  4. D) Parlamento kararları ancak Cumhurbaşkanının onayıyla yürürlüğe girer.
  5. E) Savaş ilanı da dahil olmak üzere tüm savunma yetkileri kanun biçiminde kullanılır.
Cevabı göster

Cevap: C) TBMM, kanun biçiminde olmayan tüm işlem ve kararlarını parlamento kararı olarak yapar.

Parlamento kararı; TBMM'nin kanun biçimi dışında yaptığı tüm işlem ve kararlara verilen addır. Savaş ilanına kadarki yetkiler kanunla, savaş ilanı ve sonrasındaki yetkilerse parlamento kararı biçiminde kullanılır.

Soru 7

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre Başkomutanlık hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Başkomutanlık Cumhurbaşkanının şahsına ait kişisel bir yetki olup TBMM'nin varlığından tümüyle bağımsızdır.
  2. B) Savaş durumunda Başkomutanlık görevleri Cumhurbaşkanı Yardımcısı tarafından kullanılır.
  3. C) Başkomutanlık görevi barış döneminde de Genelkurmay Başkanı tarafından bizzat yürütülür.
  4. D) Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılmaz; savaş hâlinde Genelkurmay Başkanınca kullanılır.
  5. E) Başkomutanlık Cumhurbaşkanı tarafından değil, Millî Savunma Bakanı tarafından temsil edilir.
Cevabı göster

Cevap: D) Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılmaz; savaş hâlinde Genelkurmay Başkanınca kullanılır.

Anayasaya göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur; savaş hâlinde ise Başkomutanlık görevleri Genelkurmay Başkanı tarafından fiilen kullanılır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin kanun biçiminde yaptığı işlemler arasında yer almaz?

  1. A) Savaş ilanına karar vermek
  2. B) Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
  3. C) Anayasa değişiklikleri
  4. D) Bütçe ve kesin hesap kanunları
  5. E) OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini onaylamak
Cevabı göster

Cevap: A) Savaş ilanına karar vermek

Savaş ilanına karar vermek TBMM tarafından parlamento kararı (kanun değil) biçiminde kullanılan bir yetkidir. Diğer seçenekler TBMM'nin kanun biçiminde gerçekleştirdiği işlemler arasındadır.

Soru 9

1982 Anayasası'nın 87. maddesine göre TBMM'nin görevleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşüp kabul etmek
  2. B) Siyasi partilerin kapatılmasına karar vermek
  3. C) Savaş ilanına karar vermek
  4. D) Para basılmasına karar vermek
  5. E) Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
Cevabı göster

Cevap: B) Siyasi partilerin kapatılmasına karar vermek

Siyasi partilerin kapatılmasına karar verme görevi Anayasa Mahkemesi'ne aittir; TBMM'nin m.87 kapsamındaki görevleri arasında yer almaz. Diğer seçenekler TBMM'nin anayasal görevlerindendir.

Soru 10

Bütçe kanununun Cumhurbaşkanınca TBMM'ye geri gönderilememesini aşağıdakilerden hangisi açıklar?

  1. A) Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından değil Sayıştay tarafından denetlenir.
  2. B) Anayasa Mahkemesi bütçe iadelerini her defasında iptal ettiğinden bu yol kapatılmıştır.
  3. C) Bütçe kanunları yalnızca bir yıllık süreli düzenlemeler olduğundan iadeye elverişli değildir.
  4. D) Bütçe kanunları Bakanlar Kurulu'nun özel yetkisinde olduğundan Cumhurbaşkanı müdahale edemez.
  5. E) Bütçe kanunları ancak milletvekillerinin üçte ikisi tarafından kabul edildiğinden iade edilemez.
Cevabı göster

Cevap: C) Bütçe kanunları yalnızca bir yıllık süreli düzenlemeler olduğundan iadeye elverişli değildir.

Bütçe kanunu, yalnızca bir yıllık süre için yürürlükte kalan süreli bir düzenleme olduğundan geri gönderilmesi pratik olarak anlamsızdır; bu nedenle Cumhurbaşkanı tarafından tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye iade edilemez.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

  1. A) Kanunları yayımlamak veya geri göndermek
  2. B) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak
  3. C) Milletlerarası antlaşmaları onaylayıp yayımlamak
  4. D) Genel af ilanına karar vermek
  5. E) TSK'nın kullanılmasına karar vermek
Cevabı göster

Cevap: D) Genel af ilanına karar vermek

Genel af ilanına karar vermek TBMM'nin yetkisidir, Cumhurbaşkanının değil. Diğer seçeneklerdeki yetkiler Cumhurbaşkanına aittir.

Soru 12

1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi özel usule tabi kanunlar arasında gösterilemez?

  1. A) Bütçe kanunları
  2. B) Af kanunları
  3. C) Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanunları
  4. D) Kesin hesap kanunları
  5. E) Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
Cevabı göster

Cevap: E) Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri

Özel nitelikli kanunlar: Anayasa değişikliği, bütçe, kesin hesap, milletlerarası antlaşma uygun bulunması ve af kanunlarıdır. Olağanüstü hâl Cumhurbaşkanlığı kararnameleri kanun değildir ve bu kategoride yer almaz.

Soru 13

1982 Anayasası'na göre milletvekilleri aşağıdaki kanun tekliflerinden hangisini veremez?

  1. A) Anayasa değişikliği teklifi
  2. B) Bütçe kanunu teklifi
  3. C) Kamu tüzel kişiliği kuran kanun teklifi
  4. D) Mahkemelerin görev ve yetkilerini düzenleyen kanun teklifi
  5. E) Siyasi partilere ilişkin kanun teklifi
Cevabı göster

Cevap: B) Bütçe kanunu teklifi

Bütçe (ve kesin hesap) kanunu tasarısını TBMM'ye yalnızca Cumhurbaşkanı sunar; milletvekilleri bu konuda kanun teklifi veremez.

Soru 14

1982 Anayasası'na göre aşağıdaki olağanüstü hâllerden hangisinde seçimlerin ertelenmesi mümkündür?

  1. A) Olağanüstü hâl (OHAL) ilan edilmesi
  2. B) Sıkıyönetim ilan edilmesi
  3. C) Ekonomik kriz gerekçesiyle Cumhurbaşkanı kararnamesi çıkarılması
  4. D) Savaş hâli
  5. E) Doğal afet nedeniyle TBMM'nin toplanamaması
Cevabı göster

Cevap: D) Savaş hâli

1982 Anayasası'na göre seçimler yalnızca savaş hâlinde bir yıl süreyle ertelenebilir; OHAL, sıkıyönetim veya başka nedenler seçim ertelemesine dayanak oluşturmaz.

Soru 15

Sayıştay'ın görev ve yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Sayıştay, kamu idarelerinin gelir ve giderlerini Cumhurbaşkanlığı adına denetler.
  2. B) Sayıştay'ın başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır.
  3. C) Sayıştay, kamu idarelerinin hesap ve işlemlerini TBMM adına denetleyip kesin hükme bağlar.
  4. D) Sayıştay'ın denetimi merkezi yönetim idareleriyle sınırlı olup sosyal güvenlik kurumlarını kapsamaz.
  5. E) Sayıştay hesapları kesin hükme bağlayamaz; görevi tavsiye niteliğinde rapor hazırlamaktan ibarettir.
Cevabı göster

Cevap: C) Sayıştay, kamu idarelerinin hesap ve işlemlerini TBMM adına denetleyip kesin hükme bağlar.

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetler ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar; başkan ve üyeleri…

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Vatandaşlık dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Vatandaşlık konuları