Hukukun tanımı, amacı ve sosyal düzen kuralları (din, ahlak, görgü, örf-âdet, hukuk) karşılaştırması Soruları

KPSS Vatandaşlık · 94 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi federal devletin kuruluş niteliğini en doğru biçimde açıklar?

  1. A) En az iki egemen devletin ortak amaçlar doğrultusunda ortak bir anayasa çatısı altında oluşturdukları devlettir.
  2. B) Devletlerin egemenliklerini birleştirmeksizin uluslararası anlaşmayla oluşturdukları topluluktur.
  3. C) Üye devletlerin dış egemenliklerini koruyup iç egemenliklerini merkeze devrettikleri yapıdır.
  4. D) Üyelerin ayrılma hakkını saklı tutarak kurduğu, ekonomik çıkara dayalı devlet birliğidir.
  5. E) Bir egemen devletin farklı bölgelere kısmi özerklik tanımasıyla oluşturduğu sistemdir.
Cevabı göster

Cevap: A) En az iki egemen devletin ortak amaçlar doğrultusunda ortak bir anayasa çatısı altında oluşturdukları devlettir.

Federal devlet, en az iki egemen devletin ortak amaçlar için ortak bir anayasa çatısı altında oluşturduğu devlet biçimidir.

Soru 2

Hukukta kıyas yöntemine ilişkin aşağıdaki tanımlardan hangisi doğrudur?

  1. A) Kanunda düzenlenmemiş bir durum için benzer konuda konulmuş kuralın kıyasen uygulanması
  2. B) Kanundaki bir hükmün lafzına tam uyan durumlarda yargıcın takdir yetkisi kullanması
  3. C) Mahkemelerin içtihat kararlarını özdeş davalarda bağlayıcı kaynak olarak kullanması
  4. D) Uluslararası hukuk kurallarının iç hukuktaki boşlukları doldurmak amacıyla uyarlanması
  5. E) Hâkimin kanunda boşluk bulunmasa dahi anayasa ilkelerini somut olaylara uygulaması
Cevabı göster

Cevap: A) Kanunda düzenlenmemiş bir durum için benzer konuda konulmuş kuralın kıyasen uygulanması

Kıyas, kanunda düzenleme bulunmayan bir durum için, benzer nitelikteki bir duruma yönelik mevcut kuralın uygulanmasıdır; içtihat, uluslararası hukuk ya da takdir yetkisiyle karıştırılmamalıdır.

Soru 3

Hukukta 'istihkak davası' kavramı aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanabilir?

  1. A) Borçlunun borcunu ödemediği durumlarda alacaklının başvurduğu icra yoludur.
  2. B) Taşınmazın tapu sicilindeki kaydın yanlış tutulduğunun mahkemece tespit ettirilip düzeltilmesini amaçlayan davadır.
  3. C) Bir malı haksız biçimde elinde bulunduran kişiye karşı mülkiyet hakkını ispatlayıp malın geri verilmesi için hüküm istemektir.
  4. D) Mirasçının miras bırakanın alacaklarını tahsil etmek amacıyla açtığı davadır.
  5. E) Taraflar arasındaki sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlayan eda davasıdır.
Cevabı göster

Cevap: C) Bir malı haksız biçimde elinde bulunduran kişiye karşı mülkiyet hakkını ispatlayıp malın geri verilmesi için hüküm istemektir.

İstihkak, malikin malını haksız biçimde elinde bulunduran (haksız zilyet) kişiye karşı mülkiyet hakkını ispatlaması ve malın geri verilmesi için hâkimden hüküm istemesidir.

Soru 4

İdare hukukunda yetki aşımının ölçülülük boyutuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yetki aşımı, idarenin kanunda öngörülmeyen bir alana müdahale etmesidir.
  2. B) Yetki aşımı, idarenin bir yargı kararını uygulamaktan kaçınmasıdır.
  3. C) Yetki aşımı, üst makamın astının yerine geçerek işlem tesis etmesidir.
  4. D) Yetki aşımı, kolluk önleminin onu gerektiren durumun ağırlığıyla orantısız olmasıdır.
  5. E) Yetki aşımı, kanunun öngördüğü usul ve şekil kurallarına aykırı biçimde hareket edilmesidir.
Cevabı göster

Cevap: D) Yetki aşımı, kolluk önleminin onu gerektiren durumun ağırlığıyla orantısız olmasıdır.

Yetki aşımının ölçülülük boyutunda, uygulanan kolluk tedbiri onu gerektiren eylem ya da duruma orantısız (ölçüsüz) olduğunda yetki aşımı gerçekleşir.

Soru 5

Türk Medeni Kanunu'na göre ölüm karinesinde nüfus kütüğüne ölüm kaydı hangi makamın talimatıyla düşülür?

  1. A) Cumhuriyet savcısının başvurusuyla
  2. B) En büyük mülkiye amirinin emriyle
  3. C) Sulh hukuk mahkemesi hâkiminin kararıyla
  4. D) Aile mahkemesinin tescil kararıyla
  5. E) Nüfus müdürünün re'sen işlemiyle
Cevabı göster

Cevap: B) En büyük mülkiye amirinin emriyle

MK m.44 uyarınca ölüm karinesinde nüfus kütüğüne ölüm kaydı, en büyük mülkiye amirinin (vali veya kaymakam) emriyle düşülür; mahkeme kararı ya da savcı başvurusu aranmaz.

Soru 6

Hukuk sisteminde 'karine' kavramının işlevi aşağıdakilerden hangisiyle doğru biçimde ifade edilmiştir?

  1. A) Somut bulgulardan hareketle bilinmeyen bir olgunun varlığı ya da sonucunu ortaya koymaya yarayan araçtır.
  2. B) Mahkemenin yargılama sürecinde tarafların sunduğu delilleri serbestçe takdir etmesidir.
  3. C) Taraflardan birinin ispat yükünü tamamen ortadan kaldıran yargısal karardır.
  4. D) Kanunun açıkça hüküm kurmadığı durumlarda hâkimin kıyasen uyguladığı genel ilkedir.
  5. E) Tarafların sözleşme öncesinde birbirini bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmesini sağlamaktır.
Cevabı göster

Cevap: A) Somut bulgulardan hareketle bilinmeyen bir olgunun varlığı ya da sonucunu ortaya koymaya yarayan araçtır.

Karine, mevcut somut bulgulardan bilinmeyen bir olgunun varlığını ya da sonucunu çıkarmayı sağlayan hukuki araçtır.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi emredici hukuk kuralına örnek oluşturmaz?

  1. A) Vergi ödeme yükümlülüğünü düzenleyen emredici kural
  2. B) Nafaka ödeme zorunluluğunu öngören kural
  3. C) Sözleşme özgürlüğünü taraflara tanıyan kural
  4. D) Askerlik yükümlülüğünü düzenleyen kural
  5. E) Küçüklerin hukuki işlem ehliyetini sınırlayan kural
Cevabı göster

Cevap: C) Sözleşme özgürlüğünü taraflara tanıyan kural

Emredici kurallar tarafların iradesiyle değiştirilemez, aksine düzenleme yapılamaz.

Soru 8

Bir malik, kendi eşyasını haksız olarak elinde bulunduran kişiden eşyayı geri almak için hangi davayı açar?

  1. A) Tespit davası
  2. B) Önleme davası
  3. C) Tazminat davası
  4. D) İflas davası
  5. E) İstihkak davası
Cevabı göster

Cevap: E) İstihkak davası

İstihkak davası, malikin mülkiyet hakkına dayanarak haksız zilyetten eşyayı geri isteme hakkını kullandığı davadır; tespit ya da tazminat davalarından farklı bir işleve sahiptir.

Soru 9

Medeni hukuk bakımından tam ehliyetli sayılabilmek için aşağıdaki koşulların hangisinin birlikte gerçekleşmesi gerekir?

  1. A) Ergin olmak ve evli bulunmak
  2. B) Kısıtlı olmamak ve Türk vatandaşı olmak
  3. C) Ayırt etme gücüne sahip olmak, ergin olmak ve kısıtlı bulunmamak
  4. D) Reşit olmak ve mahkeme kararıyla tam ehliyetli ilan edilmiş olmak
  5. E) Ayırt etme gücüne sahip olmak ve herhangi bir borcu bulunmamak
Cevabı göster

Cevap: C) Ayırt etme gücüne sahip olmak, ergin olmak ve kısıtlı bulunmamak

Tam ehliyetli olabilmek için üç koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: ayırt etme gücüne sahip olmak, ergin (reşit) olmak ve kısıtlı bulunmamak.

Soru 10

Sosyal devletin gelir ve servet eşitsizliğini gidermeye yönelik araçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Vergi politikalarıyla gelirin yeniden dağıtılması
  2. B) Sosyal amaçlı kamulaştırma yoluna gidilmesi
  3. C) Belirli işletmelerin devletleştirilmesi
  4. D) Özel mülkiyetin tümüyle ortadan kaldırılması
  5. E) Toprak reformuyla mülkiyetin yeniden düzenlenmesi
Cevabı göster

Cevap: D) Özel mülkiyetin tümüyle ortadan kaldırılması

Özel mülkiyetin tümüyle kaldırılması sosyal devletin değil, sosyalist devlet anlayışının bir gereğidir. Sosyal devlet vergi politikaları, sosyal amaçlı kamulaştırma, toprak reformu ve devletleştirme yollarına başvurur.

Soru 11

Hukuka ya da sözleşmeye aykırı bir eylem nedeniyle uğranılan zararın giderilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Müsadere
  2. B) Tazminat
  3. C) Ceza
  4. D) İhtiyati tedbir
  5. E) Zamanaşımı
Cevabı göster

Cevap: B) Tazminat

Tazminat, hukuka veya sözleşmeye aykırılık sonucu meydana gelen zararın ödetilmesidir. Ceza ise devlet tarafından uygulanan yaptırım olup zararı tazmin etmez.

Soru 12

Konfederasyonu federal devletten ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Üye devletlerin ortak bir anayasa çatısı altında bütünleşik biçimde birleşmesi
  2. B) Üye devletlerin hem iç hem de dış egemenliklerini bütünüyle merkezî yapıya devretmesi
  3. C) Üye devletlerin iç ve dış egemenliklerini koruyarak ayrılma hakkına sahip olması
  4. D) Üye devletlerin ortak bir merkezî hükümet ve yasama organı oluşturmasının gerekmesi
  5. E) Üye devletlerin bağımsızlıklarını sürdürürken yalnız ekonomide işbirliği yapması
Cevabı göster

Cevap: C) Üye devletlerin iç ve dış egemenliklerini koruyarak ayrılma hakkına sahip olması

Konfederasyonda üye devletler iç ve dış egemenliklerini korur ve ayrılma hakkına sahiptir; bu onu ortak anayasa altında egemenliğin birleştiği federal devletten ayırır.

Soru 13

İdare hukukunda 'zımni işlem' kavramı aşağıdakilerden hangisiyle özdeşleşir?

  1. A) İdarenin yazılı gerekçeyle reddedip aynı anda uyguladığı çelişkili işlemler
  2. B) İdarenin iradesini açıkça ortaya koymadığı, susma gibi örtülü hâllerde oluşan işlem
  3. C) Yasama organının yetki devriyle idareye yüklediği zorunlu icrai kararlar
  4. D) İdare mahkemesinin duruşma yapmaksızın verdiği kararlar
  5. E) İdare ile özel kişiler arasında karşılıklı imzalanan sözleşmeler
Cevabı göster

Cevap: B) İdarenin iradesini açıkça ortaya koymadığı, susma gibi örtülü hâllerde oluşan işlem

Zımni (örtülü) işlem, idarenin açık bir irade beyanı kullanmadığı, örneğin belirli süre içinde yanıt vermeyerek sustuğu durumlarda hukuki sonuç doğuran işlemdir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi ayni hakkın temel özelliklerini doğru biçimde açıklar?

  1. A) Yalnızca taraflar arasında geçerli olan, eşya üzerindeki nispi nitelikli hak
  2. B) Sahibine eşya üzerinde doğrudan ve mutlak egemenlik tanıyan, herkese karşı ileri sürülebilen hak
  3. C) Alacaklıya borçludan belirli bir edimi talep etme yetkisi veren şahsi hak
  4. D) Devlet tarafından tanınan ve yalnızca kamu kuruluşlarının yararlanabildiği özel statülü hak
  5. E) Taşınmaz üzerinde belirli bir süreyle sınırlı olup sözleşmeyle kurulan geçici kullanım hakkı
Cevabı göster

Cevap: B) Sahibine eşya üzerinde doğrudan ve mutlak egemenlik tanıyan, herkese karşı ileri sürülebilen hak

Ayni hak, eşya üzerinde doğrudan ve mutlak egemenlik yetkisi tanır, erga omnes (herkese karşı) ileri sürülebilir; nispi (şahsi) haklardan bu özelliğiyle ayrılır.

Soru 15

Genel idari kolluğun kamu düzenini koruma kapsamına giren unsurlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Güvenlik ve dirlik
  2. B) Vergi denetimi
  3. C) Esenlik
  4. D) Genel ahlak
  5. E) Genel sağlık
Cevabı göster

Cevap: B) Vergi denetimi

Genel idari kolluğun koruduğu kamu düzeni unsurları güvenlik, dirlik, esenlik, genel sağlık ve genel ahlaktır; vergi denetimi bu unsurların dışında kalır ve idari kolluğun görev alanına girmez.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Vatandaşlık dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Vatandaşlık konuları