A) OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
B) TBMM tarafından çıkarılan sıradan kanun hükümleri
C) Olağan dönemde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
D) Vergi yükümlülüğü getiren ve mali alanı düzenleyen kanunlar
E) TBMM İçtüzüğü'nün ilgili hükümleri
Cevabı göster
Cevap: A) OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, milletlerarası anlaşmalar, İnkılap Kanunları ve üç istisna dışındaki parlamento kararları AYM denetiminin kapsamı dışındadır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı'nın tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebileceği kanunlar arasında YER ALMAZ?
A) Tarım arazilerinin korunmasına ilişkin kanun
B) Bütçe kanunu
C) Sağlık hizmetleri finansmanını düzenleyen kanun
D) Çevre koruma alanında yapılan değişiklik kanunu
E) Vergi oranlarını düzenleyen kanun
Cevabı göster
Cevap: B) Bütçe kanunu
Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisinin istisnaları arasındadır; bu nedenle Cumhurbaşkanı bütçe kanununu tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye iade edemez.
Soru 3
Somut norm denetiminde (itiraz yolu) Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Ret kararının yayımından sonra aynı norm için iki yıl geçmeden yeniden itiraz başvurusu yapılamaz.
B) Ret kararının yayımından sonra aynı norm için beş yıl geçmeden yeniden itiraz başvurusu yapılamaz.
C) Ret kararının yayımından sonra aynı norm için on yıl geçmeden yeniden itiraz başvurusu yapılamaz.
D) Ret kararının yayımından sonra aynı norm için herhangi bir süre beklenmeden yeniden itiraz başvurusu yapılabilir.
E) Ret kararının verilebilmesi için önce ilgili norm hakkında TBMM'nin onayının alınmış olması gerekir.
Cevabı göster
Cevap: C) Ret kararının yayımından sonra aynı norm için on yıl geçmeden yeniden itiraz başvurusu yapılamaz.
Anayasa md. 152/4 gereği, Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla yeniden itiraz…
Soru 4
Anayasa'nın 67. maddesine göre seçim kanunlarında yapılan değişikliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz.
B) Seçim kanunlarındaki değişiklikler ancak anayasa değişikliği ile yapılabilir.
C) Seçim kanunlarındaki değişiklikler derhal uygulanır ve seçim tarihi ertelenmez.
D) Seçim kanunlarındaki değişiklikler TBMM Genel Kurulunun beşte üç çoğunluğuyla onaylanmadan uygulanamaz.
E) Seçim kanunlarındaki değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz.
Cevabı göster
Cevap: E) Seçim kanunlarındaki değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz.
Anayasa md. 67/son gereği seçim kanunlarındaki değişiklikler, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz; bu kural seçim mevzuatına olası siyasi manipülasyona karşı…
Soru 5
Hukuk düzeninde 'içerik (esas) denetimi' kavramı aşağıdakilerden hangisiyle doğru tanımlanmaktadır?
A) Bir normu çıkaran organın usul kurallarına uyup uymadığının denetlenmesi
B) Bir normu oluşturan metnin dil bilgisi kurallarına uygunluğunun incelenmesi
C) Bir alt normun, üstünde yer alan norma maddi bakımdan uygun olup olmadığının denetlenmesi
D) Normların yürürlük tarihlerinin Resmî Gazete'de doğru ilan edilip edilmediğinin kontrolü
E) Alt norm organının üst norm organıyla hiyerarşik ilişki içinde çalışıp çalışmadığının soruşturulması
Cevabı göster
Cevap: C) Bir alt normun, üstünde yer alan norma maddi bakımdan uygun olup olmadığının denetlenmesi
İçerik (esas) denetimi, bir normu oluşturan kuralın, hiyerarşide bir üst konumdaki norma maddi/içerik bakımından uygun olup olmadığını inceler; örnek olarak AYM'nin kanunun Anayasa'ya aykırılığını denetlemesi…
Soru 6
Aşağıdaki tanımlardan hangisi 'kanun' kavramını en doğru biçimde karşılamaktadır?
A) Cumhurbaşkanı'nın belirli bir konuyu düzenlemek amacıyla ve kendi takdiriyle tek başına yaptığı genel ve soyut nitelikli düzenleyici işlem
B) Danıştay'ın incelerek onayladığı ve Resmî Gazete'de yayımlanan genel nitelikli düzenleyici işlem
C) TBMM'nin yürütme organının talebi üzerine çıkardığı bireysel ve somut nitelikteki bir defaya mahsus yazılı karar
D) TBMM'nin içtüzükteki yönteme göre milletvekili teklifiyle yaptığı genel, soyut, nesnel ve sürekli yazılı işlem
E) Bakanlar Kurulunun oy birliğiyle aldığı ve eski sistemde kanun kuvvetinde sayılan düzenleyici kararname
Cevabı göster
Cevap: D) TBMM'nin içtüzükteki yönteme göre milletvekili teklifiyle yaptığı genel, soyut, nesnel ve sürekli yazılı işlem
Kanun; TBMM'nin Anayasa ve içtüzükte öngörülen usule göre, milletvekili teklifi üzerine, genel, soyut, nesnel ve sürekli nitelikte yaptığı yazılı işlemdir. Bu tanım kanunun hem şekli hem de maddi unsurlarını yansıtır.
Soru 7
1982 Anayasası çerçevesinde kamu tüzel kişiliği hangi işlemlerle kurulabilir?
A) Yalnızca kanunla
B) Kanun veya yönetmelikle
C) Kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle
D) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yönetmelikle
E) Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yönetmelikle
Cevabı göster
Cevap: C) Kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle
1982 Anayasası'na göre kamu tüzel kişilikleri yalnızca kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabilir; yönetmelik bu konuda yetki vermez.
Soru 8
Türk hukuk düzeninde normlar hiyerarşisinin temel dizilimi, en üstten en alta doğru aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Kanun → Anayasa → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi → Yönetmelik
B) Anayasa → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi → Kanun → Yönetmelik
C) Anayasa → Yönetmelik → Kanun → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
D) Anayasa → Kanun → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi → Yönetmelik
E) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi → Anayasa → Kanun → Yönetmelik
Cevabı göster
Cevap: D) Anayasa → Kanun → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi → Yönetmelik
Normlar hiyerarşisinde sıralama: Anayasa en üstte, ardından kanunlar, sonra Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, en altta yönetmelikler gelir. Her alt norm üstündeki norma aykırı olamaz.
Soru 9
Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetleme görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
A) Cumhurbaşkanı
B) Danıştay
C) TBMM Anayasa Komisyonu
D) Yargıtay Ceza Genel Kurulu
E) Anayasa Mahkemesi
Cevabı göster
Cevap: E) Anayasa Mahkemesi
Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek münhasıran Anayasa Mahkemesi'nin görevidir. Bu yetki Cumhurbaşkanı, Danıştay, TBMM komisyonları veya Yargıtay'a ait değildir.
Soru 10
Yönetmelik çıkarma yetkisi bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Yönetmelik çıkarmak için her durumda ilgili kanunun açıkça yetki vermesi zorunludur.
B) Yetkili kuruluşlar, kanunda açık atıf olmasa da kendi alanlarında yönetmelik çıkarabilir.
C) Yönetmelik çıkarmak için Anayasa'nın o kuruluşa açıkça izin vermiş olması gerekir.
D) Devlet Denetleme Kurulu, kendi çalışma alanında yönetmelik çıkarmaya yetkili bir kuruluştur.
E) Yönetmelik çıkarma yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanlığına ait olup başka kuruluşa tanınmamıştır.
Cevabı göster
Cevap: B) Yetkili kuruluşlar, kanunda açık atıf olmasa da kendi alanlarında yönetmelik çıkarabilir.
Yönetmelik çıkarmaya yetkili kuruluşlar, kanunda açık bir atıf bulunmasa dahi kendi faaliyet alanlarında yönetmelik yapabilir; bunun için Anayasa'nın ayrıca izin vermesine gerek yoktur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Türk hukuku uyarınca kanun teklif etme yetkisine sahip DEĞİLDİR?
A) Muhalefet partisi milletvekili
B) Bağımsız milletvekili
C) İktidardaki partinin milletvekili
D) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı
E) Koalisyon ortağı grubunun milletvekili
Cevabı göster
Cevap: D) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı
Kanun teklif etme yetkisi yalnızca milletvekillerine aittir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı yargı mensubu olduğundan kanun teklif edemez; bu yetki yargı organlarına tanınmamıştır.
Soru 12
TBMM'nin anayasal yetkileri konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) TBMM kanun koyabilir, değiştirebilir, kaldırabilir ve yorumlayabilir.
B) TBMM yalnızca kanun koyabilir; kanunları değiştirme, kaldırma ve yorumlama yetkisi ise Cumhurbaşkanı'na aittir.
C) TBMM kanun koyabilir, değiştirebilir ve kaldırabilir; ancak kanunları yorumlama görevi TBMM'ye ait değildir.
D) TBMM kanun yorumlayabilir; ancak kanun koymak için Cumhurbaşkanı onayı gerekir.
E) TBMM kanun koyma yetkisini Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle devre dışı bırakabilir.
Cevabı göster
Cevap: C) TBMM kanun koyabilir, değiştirebilir ve kaldırabilir; ancak kanunları yorumlama görevi TBMM'ye ait değildir.
TBMM'nin görevleri arasında kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak yer alır; ancak kanunları yorumlamak TBMM'nin görevleri arasında sayılmaz; yorum yetkisi yargıya aittir.
Soru 13
Bir normun somut norm denetimi (itiraz yolu) kapsamında Anayasa Mahkemesi'ne taşınabilmesi için zorunlu olan koşullar arasında aşağıdakilerden hangisi YER ALMAZ?
A) İlgili norma karşı daha önce iptal davası açılmamış olması
B) Davayı gören mahkemenin yetkili ve görevli olması
C) İptali istenen normun o davada uygulanacak norm olması
D) Mahkemenin aykırılık iddiasını ciddi bulması
E) Bakılmakta olan bir davanın bulunması
Cevabı göster
Cevap: A) İlgili norma karşı daha önce iptal davası açılmamış olması
Somut norm denetiminin koşulları: bakılmakta olan dava, yetkili/görevli mahkeme, davada uygulanacak norm ve mahkemenin ciddi bulma kararıdır. 'Daha önce iptal davası açılmamış olma' koşulu itiraz yolunda aranmaz.
Soru 14
Normlar hiyerarşisi ve hukukun kaynakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kamu tüzel kişiliği yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulabilir.
B) Yönetmelik çıkarma yetkisi yalnızca Cumhurbaşkanlığına aittir; bakanlıklar kullanamaz.
C) Cumhurbaşkanı, kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir.
D) Normlar hiyerarşisinde Anayasa en üst norm konumundadır.
E) Olağanüstü hâl döneminde Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi Cumhurbaşkanına tanınmıştır.
Cevabı göster
Cevap: B) Yönetmelik çıkarma yetkisi yalnızca Cumhurbaşkanlığına aittir; bakanlıklar kullanamaz.
Yönetmelik çıkarma yetkisi yalnızca Cumhurbaşkanlığına ait değildir; bakanlıklar, kamu tüzel kişileri ve diğer yetkili kuruluşlar da kendi görev alanlarında yönetmelik çıkarabilir.
Soru 15
Anayasa'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre usulüne uygun biçimde yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaların hukuki statüsü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kanun hükmündedir; Anayasa'ya aykırılık gerekçesiyle AYM'ye başvurulamaz.
B) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi düzeyinde bağlayıcılık taşıyan ve iptal edilebilen belgeler
C) Danıştay incelemesinden geçmesi şartıyla kanun kuvvetinde sayılır.
D) Yönetmelik hükmündedir ve idare mahkemelerince iptal edilebilir.
E) Anayasa hükmünde olup Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
Cevabı göster
Cevap: A) Kanun hükmündedir; Anayasa'ya aykırılık gerekçesiyle AYM'ye başvurulamaz.
Anayasa md. 90/5 uyarınca usulüne göre yürürlüğe giren uluslararası antlaşmalar kanun hükmündedir; bu antlaşmalara Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla AYM önünde itiraz edilemez.