Hukukun Temel Kavramları Soruları

KPSS Vatandaşlık · 82 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Avcı Mehmet, ormandaki boş arazide av esnasında bir tavşan yakalar. Komşusu Ali ise aynı tavşanı daha sonra Mehmet'ten satın alır. Buna göre Mehmet'in ve Ali'nin hakkı kazanma biçimleri sırasıyla hangisidir?

  1. A) Aslen kazanma — devren kazanma
  2. B) Devren kazanma — aslen kazanma
  3. C) Her ikisi de aslen kazanma
  4. D) Her ikisi de devren kazanma
  5. E) Aslen kazanma — hukuki karine yoluyla kazanma
Cevabı göster

Cevap: A) Aslen kazanma — devren kazanma

Kimseye ait olmayan bir şey üzerinde doğrudan hak kurmak aslen kazanmadır; Mehmet daha önce kimseye ait olmayan tavşanı avlayarak aslen kazanır.

Soru 2

Bir kişi aşağıdaki işlemlerden hangisini bizzat yapmak zorunda olup bu işleme ilişkin hakkını başkasına devredemez ya da miras yoluyla bırakamaz?

  1. A) Nişanı bozmayı istemek
  2. B) Alacak hakkını temlik etmek
  3. C) Marka hakkını lisanslamak
  4. D) Telif hakkını satmak
  5. E) Mülkiyeti bir vakfa bağışlamak
Cevabı göster

Cevap: A) Nişanı bozmayı istemek

Nişanın bozulmasını isteme hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır; hukuki işlem ya da miras yoluyla başkasına geçemez. Telif, alacak, marka ve mülkiyet hakları ise devredilebilen haklardır.

Soru 3

1982 Anayasası'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine göre kanun önünde eşitlik hangi anlayışa dayanmaktadır?

  1. A) Mutlak eşitlik — kişilerin içinde bulunduğu koşullara bakılmaksızın özdeş muameleye tabi tutulması
  2. B) Nispi eşitlik — aynı durumdakilere aynı, farklı durumdakilere farklı muamele
  3. C) Doğal eşitlik — bireyler arasındaki fiilî farklılıkların büyük ölçüde göz ardı edilmesi
  4. D) Formel eşitlik — kanunların yazılı metninde eşit ifade kullanılmasıyla yetinilmesi
  5. E) Oransal eşitlik — gelir düzeyine göre kademelendirilen eşit muamele
Cevabı göster

Cevap: B) Nispi eşitlik — aynı durumdakilere aynı, farklı durumdakilere farklı muamele

1982 Anayasası'nın 10. maddesi eşitlik ilkesini düzenlerken mutlak eşitlik anlayışını değil, aynı durumdaki kişilere aynı, farklı durumdaki kişilere farklı muamele yapılmasını öngören nispi eşitlik anlayışını…

Soru 4

Hukukta "aslen kazanma" ile "devren kazanma" arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Aslen kazanmada hak daha önce başkasına aitken el değiştirir; devren kazanmada ise hak ilk kez ve sahipsiz biçimde ortaya çıkar.
  2. B) Aslen kazanma genellikle miras yoluyla gerçekleşir; devren kazanma ise hukuki işlemlerle olur.
  3. C) Aslen kazanmada hak kimseye ait değilken kişi tarafından kazanılır; devren kazanmada ise hak bir kişiden diğerine geçer.
  4. D) Aslen kazanma ile devren kazanma aynı sonucu doğurur; aralarında hukuken herhangi bir fark yoktur.
  5. E) Devren kazanma taşınmaz mallara özgüdür; taşınır mallarda ise aslen kazanma geçerlidir.
Cevabı göster

Cevap: C) Aslen kazanmada hak kimseye ait değilken kişi tarafından kazanılır; devren kazanmada ise hak bir kişiden diğerine geçer.

Aslen kazanmada hak kimseye ait değilken kişi tarafından kazanılır (örn. avlanma). Devren kazanmada ise hak, bir kişiden diğerine hukuki işlem veya miras yoluyla geçer.

Soru 5

Hukuk kuralına aykırı davranan kişinin karşılaşacağı hukuki sonuç olan yaptırıma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yaptırımın türü bireyler arasındaki sözleşmeyle serbestçe belirlenir.
  2. B) Aynı davranışa birden fazla yaptırım türü uygulanamaz.
  3. C) Hangi davranışa hangi yaptırımın uygulanacağını devlet belirler.
  4. D) Yaptırımlar yalnızca ceza hukukundan doğan sonuçları kapsar.
  5. E) Yaptırım, hukuk kuralına uygun davranışın karşılığıdır.
Cevabı göster

Cevap: C) Hangi davranışa hangi yaptırımın uygulanacağını devlet belirler.

Hangi davranışa hangi yaptırımın uygulanacağı taraflarca değil devlet tarafından belirlenir; bu özellik hukuk yaptırımının kamu gücüne dayandığını gösterir.

Soru 6

Kanunda somut bir olayla ilgili hiçbir düzenleme bulunmaması durumu ile kanunda bir düzenleme bulunmasına karşın bu düzenlemenin yeterli ve tatmin edici olmaması durumu sırasıyla hangi hukuk boşluğu türlerine karşılık gelir?

  1. A) Örtülü boşluk — açık boşluk
  2. B) Açık boşluk — örtülü boşluk
  3. C) Kural içi boşluk — kural dışı boşluk
  4. D) Gerçek olmayan boşluk — gerçek boşluk
  5. E) Negatif boşluk — pozitif boşluk
Cevabı göster

Cevap: B) Açık boşluk — örtülü boşluk

Kanunda konu hakkında hiç kural bulunmaması açık (gerçek) boşluktur.

Soru 7

Kamu hukukunun dalları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) İdare hukuku, bir kamu hukuku dalı olmakla birlikte bütünüyle tedvin edilmiş (kanunlaştırılmış) ve dağınık olmayan bir daldır.
  2. B) Ceza hukuku, suç oluşturan fiilleri ve bu fiillere uygulanacak yaptırımları belirler; kıyas yoluyla kural genişletilebilir.
  3. C) Devletler genel hukuku; devletler, uluslararası örgütler ve devlet benzeri kuruluşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen bir hukuk dalıdır.
  4. D) Anayasa hukuku yalnızca temel hak ve özgürlükleri güvence altına alır; devlet organlarının yapısı ve işleyişi ise idare hukukunun konusunu oluşturur.
  5. E) İdare hukuku, devlet ile bireyler arasındaki tüm uyuşmazlıklarda kıyas ve genişletici yoruma açık olduğundan hâkim hukuk boşluklarını serbestçe doldurur.
Cevabı göster

Cevap: C) Devletler genel hukuku; devletler, uluslararası örgütler ve devlet benzeri kuruluşlar arasındaki ilişkileri düzenleyen bir hukuk dalıdır.

Devletler genel hukuku (uluslararası kamu hukuku), devletler ile BM, NATO, AB gibi uluslararası örgütler ve devlet benzeri kuruluşlar arasındaki ilişkileri ve bu ilişkilere uygulanacak kuralları düzenler; kamu hukukunun…

Soru 8

Hukuk kurallarının yaptırımları genel olarak beş ana türde toplanır. Aşağıdakilerden hangisi bu beş ana yaptırım türünden biri değildir?

  1. A) Tazminat
  2. B) Kınama
  3. C) İptal
  4. D) Hükümsüzlük
  5. E) Cebri icra
Cevabı göster

Cevap: B) Kınama

Hukuk kurallarının beş ana yaptırım türü ceza, cebri icra, tazminat, hükümsüzlük ve iptaldir.

Soru 9

Ayırt etme gücü (temyiz kudreti) hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Ayırt etme gücü, kişinin kanunların içeriğini bilmesi anlamına gelir.
  2. B) Ayırt etme gücü, eylemlerinin sebebini ve sonuçlarını öngörebilme olup fiil ehliyetinin koşuludur.
  3. C) Ayırt etme gücü hak ehliyetinin temel koşuludur; bu güce sahip olunmadıkça hukuki varlık başlamaz.
  4. D) Ayırt etme gücüne sahip olmayan kişi hukuki işlem yapamaz ve hak sahibi de olamaz.
  5. E) Sarhoşluk kişinin ayırt etme gücünü geçici olarak azaltır ancak fiil ehliyetine herhangi bir etkisi yoktur.
Cevabı göster

Cevap: B) Ayırt etme gücü, eylemlerinin sebebini ve sonuçlarını öngörebilme olup fiil ehliyetinin koşuludur.

Ayırt etme gücü, kişinin fiil ve muamelelerinin sebebini, sonuçlarını, kapsamını ve etkilerini önceden görebilme ve bunlara uygun davranabilme yeteneğidir; fiil ehliyetinin temel koşullarından biridir.

Soru 10

Hak kazanma yolları bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Teslim, aslen kazanma yollarından biri olarak kabul edilir.
  2. B) İşgal, başkasından devir yoluyla hak kazanmayı ifade eder.
  3. C) Devren kazanma, önceki hak sahibinden bağımsız biçimde gerçekleşir.
  4. D) Sahiplenme, aslen kazanma kapsamında değerlendirilen bir yoldur.
  5. E) Aslen kazanma yolları yalnızca devir işlemleriyle gerçekleşir.
Cevabı göster

Cevap: D) Sahiplenme, aslen kazanma kapsamında değerlendirilen bir yoldur.

Haklar aslen (önceki hak sahibinden bağımsız olarak) veya devren (başkasından devir yoluyla) kazanılır.

Soru 11

Bir ülkede yasama organı ya da kanun koymaya yetkili kişiler tarafından hazırlanarak yürürlüğe girmiş tüm yazılı kurallara ne ad verilir?

  1. A) Mevzu hukuk
  2. B) Pozitif hukuk
  3. C) Tabiî hukuk
  4. D) Örf ve âdet hukuku
  5. E) Teamül hukuku
Cevabı göster

Cevap: A) Mevzu hukuk

Mevzu hukuk, yasama organları veya kanun koymaya yetkili merciler tarafından hazırlanarak yürürlüğe girmiş tüm yazılı kuralları ifade eder.

Soru 12

Bir hâkim, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta somut olaya uygulanacak yazılı ya da yazısız herhangi bir kural bulamadığında karşı karşıya kaldığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Kural içi boşluk
  2. B) Hukuk boşluğu
  3. C) Gerçek olmayan kanun boşluğu
  4. D) Kural dışı boşluk
  5. E) Örtülü boşluk
Cevabı göster

Cevap: B) Hukuk boşluğu

Hukuk boşluğu, hâkimin somut olayı çözerken uygulanacak yazılı ya da yazısız hiçbir hukuk kuralının bulunmaması durumudur.

Soru 13

Aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuki işlemin diğer hukuki olgulardan (hukuki olay ve hukuki fiilden) farkını en doğru biçimde ortaya koymaktadır?

  1. A) Hukuki işlem, devletin taraf olduğu olgulardır.
  2. B) Hukuki işlem, kişilerin hukuki sonuç amacıyla irade açıklamasında bulunmasıdır.
  3. C) Hukuki işlem, insan iradesinden bağımsız biçimde gerçekleşen doğal olgulardır.
  4. D) Hukuki işlem, ancak tek taraflı bir irade beyanıyla kurulabilen olgulardır.
  5. E) Hukuki işlem, sonuçları manevi yaptırımla desteklenen eylemlerdir.
Cevabı göster

Cevap: B) Hukuki işlem, kişilerin hukuki sonuç amacıyla irade açıklamasında bulunmasıdır.

Hukuki işlem, bir ya da birden fazla kişinin hukuki sonuç elde etmek için irade açıklamasında bulunmasıyla oluşur; sözleşme en yaygın çok taraflı örnektir.

Soru 14

İdare Hukuku'nun temel özelliklerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) İdare Hukuku, kapsamlı ve bütünleşik bir kanunla düzenlenmiştir.
  2. B) İdare Hukuku yalnızca devlet memurlarının haklarını düzenlemekte olup yargı süreçlerini kapsamaz.
  3. C) İdare Hukuku, devlet idaresinin örgütlenmesini, işleyişini ve kişilerle idare arasındaki uyuşmazlıkların çözümünü düzenler.
  4. D) Vergi Usul Kanunu idare hukukunun değil, özel hukukun temel kaynaklarından biridir.
  5. E) İdare Hukuku özel hukukun bir alt dalıdır; taraflar arasındaki eşit ilişkileri esas alır.
Cevabı göster

Cevap: C) İdare Hukuku, devlet idaresinin örgütlenmesini, işleyişini ve kişilerle idare arasındaki uyuşmazlıkların çözümünü düzenler.

İdare Hukuku, devlet idaresinin örgütlenmesini ve işleyişini, kişilerle idare arasındaki uyuşmazlıkların çözümünü düzenler.

Soru 15

Aşağıdaki hukuk dalı - kategori eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A) Vergi hukuku — Özel hukuk
  2. B) Devletler özel hukuku — Özel hukuk
  3. C) Şirketler hukuku — Özel hukuk
  4. D) İş hukuku — Karma hukuk
  5. E) Medeni yargılama hukuku — Kamu hukuku
Cevabı göster

Cevap: A) Vergi hukuku — Özel hukuk

Vergi hukuku, devletle bireyler arasındaki vergi ilişkisini düzenler; devletin üstün konumda olduğu bir alan olduğundan kesinlikle kamu hukukunun dalıdır, özel hukukun değil.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Vatandaşlık dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Vatandaşlık konuları