Merkezi idare başkent teşkilatı: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve bağlı-ilgili-ilişkili kuruluş ayrımı Soruları

KPSS Vatandaşlık · 13 özgün soru · açıklamalı çözümler

Merkezi idare başkent teşkilatı: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve bağlı-ilgili-ilişkili kuruluş ayrımı — Konu Özeti

KPSS Vatandaşlık kapsamında Merkezi idare başkent teşkilatı: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve bağlı-ilgili-ilişkili kuruluş ayrımı konusunda bilmen gereken 13 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.

Örnek Sorular

Soru 1

Merkezi idarenin yapısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde tanımlanmıştır?

  1. A) Merkezi idare; ayrı tüzel kişiliklere sahip başkent ve taşra teşkilatlarının bir araya gelmesiyle oluşur.
  2. B) Merkezi idare; tek devlet tüzel kişiliği altında başkent teşkilatı ile bunun taşraya yayılan uzantısından meydana gelir.
  3. C) Merkezi idare; mahalli idareler dahil tüm kamu kuruluşlarını tek çatı altında toplayan bir yapıdır.
  4. D) Merkezi idare; yalnızca başkentte örgütlenen ve taşrada yapılanması bulunmayan bir idari modeldir.
  5. E) Merkezi idare; her ilin ayrı tüzel kişilik edindiği federatif bir yapıya dayanır.
Cevabı göster

Cevap: B) Merkezi idare; tek devlet tüzel kişiliği altında başkent teşkilatı ile bunun taşraya yayılan uzantısından meydana gelir.

Merkezi idare, tek bir devlet tüzel kişiliği çatısı altında, kamu hizmetlerini konularına göre bölen başkent teşkilatı ile bu teşkilatın ülke geneline yayılmış uzantısı olan taşra teşkilatından oluşur.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi il idare şube başkanları arasında yer almaz?

  1. A) İl Cumhuriyet Savcısı
  2. B) Defterdar
  3. C) İl Milli Eğitim Müdürü
  4. D) İl Emniyet Müdürü
  5. E) Jandarma İl Komutanı
Cevabı göster

Cevap: A) İl Cumhuriyet Savcısı

İl Cumhuriyet Savcısı yargı organına mensup olduğu için idari yapı olan il idare şube başkanlığı kapsamında değerlendirilemez.

Soru 3

Merkezi idarenin taşra teşkilatı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Taşra teşkilatı, merkezi idarenin başkent dışında ülke geneline yayılmış uzantısıdır.
  2. B) Taşra teşkilatının başlıca kademeleri il, ilçe ve bucak biçiminde örgütlenir.
  3. C) İl özel idaresi ve belediye gibi mahalli idareler de taşra teşkilatının birer birimidir.
  4. D) Taşra teşkilatı birimleri ayrı tüzel kişiliğe sahip olmayıp devlet tüzel kişiliği içinde yer alır.
  5. E) Vali ve kaymakam, taşra teşkilatında merkezi idarenin temsilcileri olarak görev yapar.
Cevabı göster

Cevap: C) İl özel idaresi ve belediye gibi mahalli idareler de taşra teşkilatının birer birimidir.

İl özel idaresi ve belediyeler ayrı tüzel kişiliğe sahip mahalli idare birimleridir; merkezi idarenin taşra teşkilatına dahil değildir.

Soru 4

Bakanlıkların ve taşra teşkilatı birimlerinin kamu tüzel kişiliği bakımından hukuki durumu aşağıdakilerden hangisinde doğru aktarılmıştır?

  1. A) Her bakanlık, kendi görev alanına özgü ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
  2. B) Taşra teşkilatı birimleri ayrı tüzel kişiliğe sahip olup merkezden bağımsız hareket eder.
  3. C) Bakanlıklar dahil merkezi idare birimleri ayrı tüzel kişiliğe sahip değildir.
  4. D) Anayasal statüdeki bakanlıklar görev alanına özgü ayrı tüzel kişilik edinebilir.
  5. E) İller, merkezi idareden bağımsız ayrı tüzel kişiliğe sahip taşra birimleridir.
Cevabı göster

Cevap: C) Bakanlıklar dahil merkezi idare birimleri ayrı tüzel kişiliğe sahip değildir.

Merkezi idarenin hiçbir birimi (bakanlıklar ve taşra teşkilatı dahil) ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip değildir; tümü tek devlet tüzel kişiliği içinde işlev görür.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığına yardımcı kuruluşlar arasında sayılmaz?

  1. A) Milli Güvenlik Kurulu (MGK)
  2. B) Sayıştay Başkanlığı
  3. C) Danıştay Başkanlığı
  4. D) Ankara Büyükşehir Belediyesi
  5. E) Ekonomik ve Sosyal Konsey (ESK)
Cevabı göster

Cevap: D) Ankara Büyükşehir Belediyesi

Ankara Büyükşehir Belediyesi, kamu tüzel kişiliğine sahip bir yerel yönetim birimi olup merkezi idarenin yardımcı kuruluşları arasında yer almaz.

Soru 6

Ülkenin coğrafi durumuna, ekonomik koşullarına ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere ve kademeli alt bölümlere ayrılması merkezi idarenin hangi boyutunu açıklar?

  1. A) Başkent teşkilatının örgütlenme ilkesini
  2. B) Bakanlıkların merkez örgütlenmesini
  3. C) Yerel yönetimlerin özerklik ilkesini
  4. D) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan özel idareleri
  5. E) Taşra teşkilatının oluşum gerekçesini ve yapısını
Cevabı göster

Cevap: E) Taşra teşkilatının oluşum gerekçesini ve yapısını

Türkiye'nin merkezi idare bakımından coğrafi ve ekonomik koşullar ile kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere ve kademe kademe alt birimlere bölünmesi taşra teşkilatı kavramının özünü açıklar.

Soru 7

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin yönetmelik çıkarma yetkisine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Yönetmelikler kanunlara dayanarak çıkarılır; Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak çıkarılamaz.
  2. B) Yönetmelik çıkarma yetkisi bakanlıklara kapalı olup bu yetki Cumhurbaşkanına özgüdür.
  3. C) Yönetmelikler, ilgili kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olmamak şartıyla çıkarılabilir.
  4. D) Yönetmelikler kanun hükmünde sayıldığından bir kararnameyle çelişse bile geçerliliğini korur.
  5. E) Yönetmelik çıkarma yetkisi yalnızca anayasal statülü bakanlıklara tanınmıştır.
Cevabı göster

Cevap: C) Yönetmelikler, ilgili kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olmamak şartıyla çıkarılabilir.

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; ilgili kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla yönetmelik çıkarabilir.

Soru 8

Bakanlıkların kuruluşu ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) Bakanlıklar Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur; ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.
  2. B) Bakanlıklar kanunla kurulur ve her biri ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
  3. C) Bakanlıklar Bakanlar Kurulu kararıyla kurulur ve devlet tüzel kişiliğinden ayrı tüzel kişilikleri bulunur.
  4. D) Bakanlıklar anayasa değişikliğiyle kurulabilir; tüzel kişilikleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle belirlenir.
  5. E) Bakanlıklar Danıştay onayıyla kurulur ve kendi bütçesiyle yönetilen ayrı tüzel kişiliklerdir.
Cevabı göster

Cevap: A) Bakanlıklar Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur; ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.

Bakanlıklar, belirli bir kamu hizmeti alanında uzmanlaşmış en yüksek idari örgütler olup Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur. Ayrı kamu tüzel kişilikleri yoktur; tek devlet tüzel kişiliği içinde faaliyet gösterirler.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi merkezi idarenin başkent teşkilatı içinde yer almaz?

  1. A) Cumhurbaşkanı yardımcıları
  2. B) Valiler
  3. C) Devlet Denetleme Kurulu
  4. D) Politika Kurulları
  5. E) Bakanlıklar
Cevabı göster

Cevap: B) Valiler

Valiler merkezi idarenin taşra teşkilatında, yani illerde görev yapar; başkent teşkilatının bir unsuru değildir.

Soru 10

Yeni bir il kurulması ya da mevcut bir ilin adının değiştirilmesi hangi hukuki işlemle gerçekleşir?

  1. A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle
  2. B) Bakanlar Kurulu kararıyla
  3. C) Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemle
  4. D) Kanunla
  5. E) Danıştay kararıyla
Cevabı göster

Cevap: D) Kanunla

İllerin kurulması, kaldırılması, ad ve sınırlarının belirlenmesi kanunla yapılır. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yürütmenin tek taraflı kararıyla bu işlemler gerçekleştirilemez.

Soru 11

Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatındaki doğrudan uzantısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) İl Özel İdaresi Müdürlüğü
  2. B) İl Ticaret Müdürlüğü
  3. C) Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı
  4. D) Muhasebat Genel Müdürlüğü
  5. E) Defterdarlık
Cevabı göster

Cevap: E) Defterdarlık

Hazine ve Maliye Bakanlığının taşradaki doğrudan uzantısı illerdeki defterdarlıklardır. İl özel idaresi bakanlığa değil yerel yönetime bağlıdır.

Soru 12

"Merkez ilçe" kavramı aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

  1. A) İl merkezi ile o ilde bir ilçeye bağlı olmayan köylerin oluşturduğu alan
  2. B) Bir bakanlığın taşrada il düzeyinde örgütlenen doğrudan hizmet birimi
  3. C) İl içinde başkente coğrafi bakımdan en yakın konumdaki il merkezi
  4. D) İl sınırları içindeki bütün ilçeleri kapsayan ortak yönetim birimi
  5. E) İl özel idaresine bağlı olarak çalışan kırsal yönetim kademesi
Cevabı göster

Cevap: A) İl merkezi ile o ilde bir ilçeye bağlı olmayan köylerin oluşturduğu alan

Merkez ilçe; il merkezi ile o il içinde herhangi bir ilçeye bağlı olmayan köylerin oluşturduğu alandır. Başkent veya il özel idaresiyle karıştırılmamalıdır.

Soru 13

İl idare şube başkanlarının hukuki konumuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A) İl idare şube başkanları görevleri bakımından Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
  2. B) İl idare şube başkanları bakanlıkların ildeki temsilcileri olarak valiye karşı sorumludur.
  3. C) İl idare şube başkanları bakanlıklardan bağımsız biçimde il özel idaresine bağlıdır.
  4. D) İl idare şube başkanları valiye değil, ilgili bakanlığa karşı sorumludur.
  5. E) İl idare şube başkanları il genel meclisine karşı sorumlu olup atamaları belediye başkanınca yapılır.
Cevabı göster

Cevap: B) İl idare şube başkanları bakanlıkların ildeki temsilcileri olarak valiye karşı sorumludur.

İl idare şube başkanları, bakanlıklar ya da bağlı kuruluşların ildeki temsilcileri olup görevleri bakımından valiye karşı sorumludur. Cumhurbaşkanına ya da il genel meclisine doğrudan karşı sorumlu değillerdir.

Üye olmadan örnek testi çöz → Ücretsiz hesap aç — Vatandaşlık dahil tüm konularda sınırsız soru çöz

Diğer KPSS Vatandaşlık konuları