İdarenin bütünlüğü ilkesi ve kuruluş ilkeleri: merkezden-yerinden yönetim, hiyerarşi ve idari vesayet Soruları

KPSS Vatandaşlık · 22 özgün soru · açıklamalı çözümler

Örnek Sorular

Soru 1

Yerinden yönetim sistemi kaç alt türe ayrılır ve bunlar nelerdir?

  1. A) İkiye ayrılır: yerel yerinden yönetim ve hizmet yerinden yönetim
  2. B) Üçe ayrılır: yerel, hizmet ve işlevsel yerinden yönetim
  3. C) İkiye ayrılır: merkezi ve bölgesel yerinden yönetim
  4. D) Üçe ayrılır: mahalli, teknik ve siyasi yerinden yönetim
  5. E) Dörde ayrılır: coğrafi, teknik, mali ve siyasi yerinden yönetim
Cevabı göster

Cevap: A) İkiye ayrılır: yerel yerinden yönetim ve hizmet yerinden yönetim

Yerinden yönetim, yerel (mahalli) yerinden yönetim ve hizmet yerinden yönetim olarak iki alt türe ayrılır.

Soru 2

Mahalli idarelere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Mahalli idarelerin karar organları seçmenlerce belirlenir.
  2. B) Mahalli idare seçimleri kural olarak dört yılda bir yapılır.
  3. C) Mahalli idarelerin seçimle göreve gelen organlarının seçimi genel oy ilkesine dayanır.
  4. D) Merkezi idare, mahalli idarelerin seçilmiş organları üzerinde de idari vesayet yetkisine sahiptir.
  5. E) Mahalli idareler, il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulur.
Cevabı göster

Cevap: B) Mahalli idare seçimleri kural olarak dört yılda bir yapılır.

Mahalli idare seçimleri kural olarak beş yılda bir yapıldığından 'dört yılda bir yapılır' ifadesi yanlıştır.

Soru 3

Bir bakanlıkta hiyerarşik düzenin en üst kademesinde kim yer alır?

  1. A) Bakan
  2. B) Bakan yardımcısı
  3. C) Genel müdür
  4. D) Cumhurbaşkanı yardımcısı
  5. E) Vali
Cevabı göster

Cevap: A) Bakan

Bakanlık örgütünde hiyerarşinin en üst kademesinde bakan yer alır; bakan yardımcısı, genel müdür ve diğer görevliler bakanın altındaki kademelerdedir.

Soru 4

Aşağıdaki denetim ilişkilerinden hangisi idari vesayete örnek teşkil eder?

  1. A) Bakanlık ile bakanlığa bağlı taşra birimi arasındaki ilişki
  2. B) Rektör ile dekan arasındaki yetki ilişkisi
  3. C) Vali ile kaymakam arasındaki hiyerarşik bağ
  4. D) Bakanlık ile alt kademedeki genel müdürlük arasındaki ilişki
  5. E) YÖK ile üniversite arasındaki denetim ilişkisi
Cevabı göster

Cevap: E) YÖK ile üniversite arasındaki denetim ilişkisi

YÖK ile üniversite farklı kamu tüzel kişileri olduğundan aralarındaki denetim idari vesayettir; diğer örnekler aynı tüzel kişi içindeki hiyerarşik ilişkilerdir.

Soru 5

İdarenin faaliyet türleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Planlama faaliyetleri
  2. B) Kolluk faaliyetleri
  3. C) Yargısal karar alma
  4. D) Teşvik faaliyetleri
  5. E) Kamu hizmeti faaliyetleri
Cevabı göster

Cevap: C) Yargısal karar alma

İdarenin faaliyetleri planlama, öz yönetim, teşvik, millî güvenliğin sağlanması, kolluk ve kamu hizmetlerinin yürütülmesi olmak üzere altı grupta toplanır; yargısal karar alma idareye değil yargı organlarına aittir.

Soru 6

İdari işlem hangi özelliği taşıyan bir eylemdir?

  1. A) İdarenin iki taraflı sözleşme niteliğindeki irade uyuşmasıyla kurulan işlemdir.
  2. B) Yargı kararıyla hukuki sonuç doğuran ve idare tarafından onaylanan işlemdir.
  3. C) Kanun koyucu ile idare arasındaki ortak irade açıklamasına dayanan işlemdir.
  4. D) İdarenin hukuki sonuç doğurmaya yönelik tek taraflı irade açıklamasıdır.
  5. E) İdarenin özel kişilerle pazarlık yaparak akdettiği ticari sözleşmelerdir.
Cevabı göster

Cevap: D) İdarenin hukuki sonuç doğurmaya yönelik tek taraflı irade açıklamasıdır.

İdari işlem, idarenin hukuki sonuç doğurmaya yönelik tek taraflı irade açıklamasıdır; çok taraflılık veya sözleşme niteliği taşımaz.

Soru 7

Kanunilik ilkesi uyarınca idare, kanunda öngörülmeyen bir konuda nasıl hareket etmelidir?

  1. A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle söz konusu yetkiyi kendiliğinden düzenleyebilir.
  2. B) Yargısal onay alarak ilgili işlemi gerçekleştirebilir.
  3. C) İdari teamül oluşmuşsa kanun olmaksızın işlem yapılabilir.
  4. D) Kamu yararı gerekçesiyle ihtiyari olarak işlem tesis edebilir.
  5. E) O alanda yetkisiz sayılır ve re'sen işlem yapamaz.
Cevabı göster

Cevap: E) O alanda yetkisiz sayılır ve re'sen işlem yapamaz.

Kanunilik ilkesi gereği kanunda öngörülmeyen alanda idare yetkisizdir ve re'sen harekete geçemez.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi idari vesayet yetkileri arasında yer almaz?

  1. A) Hiyerarşik emir verme yetkisi
  2. B) İşlemi onamama (geçersiz kılma)
  3. C) Uygulamanın ertelenmesi
  4. D) İdari yargıda dava açma
  5. E) İşlemi onama (geçerli kılma)
Cevabı göster

Cevap: A) Hiyerarşik emir verme yetkisi

Hiyerarşik emir verme yetkisi idari vesayetin değil hiyerarşinin yetkisidir. Vesayet yetkileri onama, onamama, erteleme, idari yargıda dava açma ve yerine işlem yapmadır.

Soru 9

Aşağıdaki kurumlardan hangisi merkezden yönetim (merkezî idare) kapsamında yer almaz?

  1. A) Bakanlıklar
  2. B) Cumhurbaşkanlığı
  3. C) Üniversiteler
  4. D) Bakan yardımcılıkları
  5. E) Cumhurbaşkanı yardımcılıkları
Cevabı göster

Cevap: C) Üniversiteler

Üniversiteler kamu tüzel kişiliğine sahip olduğundan merkezî idare kapsamında değil, yerinden yönetim kuruluşları arasında sayılır.

Soru 10

Aşağıdakilerin hangisi iç düzen (öz yönetim) faaliyetlerinin temel özelliğini doğru biçimde açıklar?

  1. A) Kamuya doğrudan hizmet sunan ve denetim işlevi gören faaliyet türüdür.
  2. B) Güvenlik ve kamu düzenini koruyan kolluk nitelikli faaliyetleri kapsar.
  3. C) Uzun vadeli politika kararlarını içeren planlama türü faaliyetlere karşılık gelir.
  4. D) Ekonomik kalkınmaya destek veren teşvik niteliğindeki faaliyetleri içerir.
  5. E) Kurumun personel alımı, eğitimi ve disiplinini içeren iç işleyiş faaliyetidir.
Cevabı göster

Cevap: E) Kurumun personel alımı, eğitimi ve disiplinini içeren iç işleyiş faaliyetidir.

İç düzen (öz yönetim) faaliyetleri personel alımı, eğitim ve disiplin işlemlerini kapsar; doğrudan kamuya değil kurumun kendi iç işleyişine yöneliktir.

Soru 11

Üniter devlet yapısında yönetimin bütünlüğü hangi araçlarla sağlanır?

  1. A) Hiyerarşi ve idari vesayet
  2. B) Yargısal denetim ve ombudsman mekanizmaları
  3. C) Kamu denetçiliği ve sayıştay denetimi
  4. D) Anayasa mahkemesi kararları ve yargı bağımsızlığı
  5. E) Merkezi bütçe denetimi ve maliye denetimi
Cevabı göster

Cevap: A) Hiyerarşi ve idari vesayet

İdarenin bütünlüğü, üniter devlet ilkesi gereği hiyerarşi ve idari vesayet araçlarıyla sağlanır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yer yönünden (mahalli) yerinden yönetim kuruluşları arasında yer almaktadır?

  1. A) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
  2. B) İl özel idaresi, belediye ve köyler
  3. C) Karayolları Genel Müdürlüğü
  4. D) Üniversiteler ve kamu iktisadi teşebbüsleri
  5. E) İçişleri Bakanlığı taşra örgütleri
Cevabı göster

Cevap: B) İl özel idaresi, belediye ve köyler

Yer yönünden yerinden yönetim kuruluşları merkezî idare hiyerarşisine dahil olmayan kamu tüzel kişileri olup il özel idareleri, belediyeler ve köyler bu kapsamdadır.

Soru 13

Türk idare hukukunda, idareden doğan uyuşmazlıkların ayrı bir idari yargı düzeninde çözülmesi anlayışının örnek alındığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Almanya
  2. B) İngiltere
  3. C) Fransa
  4. D) Amerika Birleşik Devletleri
  5. E) İsviçre
Cevabı göster

Cevap: C) Fransa

Türk idare hukukunda idari uyuşmazlıkların ayrı idari yargı mahkemelerinde görülmesi modeli Fransa'dan örnek alınmıştır.

Soru 14

Yerinden yönetim sisteminin beraberinde getirdiği sakıncalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

  1. A) Hizmetlerde kırtasiyecilik ve bürokrasinin artması
  2. B) Yerel ihtiyaçların yeterince gözetilememesi
  3. C) Merkezi karar alma süreçlerinde aşırı yavaşlama
  4. D) Demokratik ilkelere aykırı bir yönetim anlayışının doğması
  5. E) Hizmetlerin yeknesak biçimde yürütülememesi
Cevabı göster

Cevap: E) Hizmetlerin yeknesak biçimde yürütülememesi

Hizmetlerin yeknesak (tekdüze) yürütülememesi yerinden yönetimin sakıncaları arasında yer alır; kırtasiyecilik, yerel ihtiyaçların gözetilememesi, karar süreçlerinde yavaşlama ve demokratik ilkelere aykırılık ise…

Soru 15

Merkezden yönetim sisteminin temel özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde tanımlanmıştır?

  1. A) İdari hizmetlerin yerel karar organlarınca özerk biçimde yürütülmesidir.
  2. B) Devlete ait tüzel kişiliğin birden fazla merkez arasında bölüştürülmesidir.
  3. C) İdari hizmetlerin yalnızca başkent teşkilatıyla sınırlı tutulmasıdır.
  4. D) Hizmetlerin bağımsız kamu kurumları aracılığıyla teknik uzmanlar tarafından yürütülmesidir.
  5. E) Hizmetlerin başkent ve taşra örgütünce tek elden ve yeknesak biçimde yürütülmesidir.
Cevabı göster

Cevap: E) Hizmetlerin başkent ve taşra örgütünce tek elden ve yeknesak biçimde yürütülmesidir.

Merkezden yönetimde hizmetler başkent ve taşra örgütleri aracılığıyla tek elden, rasyonel ve yeknesak biçimde yürütülür; yetki ve kaynaklar merkezde toplanır.

Üye olmadan örnek testi aç → Ücretsiz hesap aç, Vatandaşlık dahil tüm konulardan solo test çöz

Diğer KPSS Vatandaşlık konuları