Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK): 13 üye, iki daire, üye seçimi (CB 4 + TBMM 7); 2017 HSYK→HSK değişimi Soruları
KPSS Vatandaşlık · 19 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilere üye olabilir?
A) Yükseköğretim öğrencileri
B) Savcılar
C) Silahlı Kuvvetler mensupları
D) Hâkimler
E) Yükseköğretim öncesi öğrenciler
Cevabı göster
Cevap: A) Yükseköğretim öğrencileri
Yükseköğretim öğrencileri siyasi partilere üye olabilir. Hâkimler, savcılar, Silahlı Kuvvetler mensupları, memurlar, Sayıştay mensupları ve yükseköğretim öncesi öğrenciler bu haktan yararlanamaz.
Soru 2
HSK'da her daireye başkanlık edecek olan kişiler 2017 sonrası düzenlemeye göre hangi yolla belirlenir?
A) Üyelerin kendi aralarından yaptığı seçimle belirlenir.
B) TBMM'nin iki ismi atamasıyla belirlenir.
C) Cumhurbaşkanının dört isim arasından seçimiyle belirlenir.
D) Adalet Bakanı ile müsteşarın kararıyla belirlenir.
E) Yargıtay ve Danıştayın önerisiyle belirlenir.
Cevabı göster
Cevap: A) Üyelerin kendi aralarından yaptığı seçimle belirlenir.
HSK iki daire hâlinde çalışır; daire başkanları, Kurulun Genel Kurulunda üyelerin kendi aralarından yaptığı seçimle belirlenir. Bu görev belirli bir atama organına veya yargı koluna bağlanmamıştır.
Soru 3
TBMM'nin HSK'ya seçtiği üye sayısı kaçtır?
A) 4
B) 5
C) 7
D) 9
E) 11
Cevabı göster
Cevap: C) 7
2017 sonrasında HSK'nın 13 üyesinden 7'sini TBMM seçer; 4'ünü Cumhurbaşkanı seçer; Adalet Bakanı ve Bakanlık Müsteşarı tabii üye sıfatıyla kurulda yer alır.
Soru 4
1982 Anayasası'nda sayılan yüksek mahkemelerden biri aşağıdakilerden hangisi değildir?
A) Anayasa Mahkemesi
B) Yargıtay
C) Danıştay
D) Uyuşmazlık Mahkemesi
E) Bölge idare mahkemesi
Cevabı göster
Cevap: E) Bölge idare mahkemesi
1982 Anayasası'nda yüksek mahkemeler dörttür: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Bölge idare mahkemeleri istinaf incelemesi yapan ikinci derece mahkemelerdir ve yüksek mahkeme değildir.
Soru 5
Hâkim ve savcıların idarî görevleri ile özlük işleri hangi organlara bağlanmıştır?
A) İdarî görevler HSK'ya, özlük işleri Adalet Bakanlığına bağlıdır.
B) Her iki alan da bütünüyle Adalet Bakanlığına bağlıdır.
C) İdarî görevler Adalet Bakanlığına, özlük işleri HSK'ya bağlıdır.
D) Her iki alan da bütünüyle HSK'ya bağlıdır.
E) İdarî görevler Cumhurbaşkanlığına, özlük işleri Adalet Bakanlığına bağlıdır.
Cevabı göster
Cevap: C) İdarî görevler Adalet Bakanlığına, özlük işleri HSK'ya bağlıdır.
Anayasa'ya göre hâkim ve savcılar idarî görevleri bakımından Adalet Bakanlığına, özlük işleri (atama, terfi, disiplin vb.) bakımından ise HSK'ya bağlıdır. İki ayrı organa bağlılık söz konusudur.
Soru 6
1982 Anayasası'na göre aşağıdaki gruplardan hangisi oy kullanma hakkından yararlanamaz?
A) Hâkimler ve Cumhuriyet savcıları
B) Silah altındaki er ve erbaşlar
C) Ceza infaz kurumundaki tutuklular
D) Belediyede çalışan memurlar
E) Yükseköğretim öğrencileri
Cevabı göster
Cevap: B) Silah altındaki er ve erbaşlar
Anayasa'nın 67. maddesi gereğince oy kullanamayanlar silah altındaki er ve erbaşlar, askerî öğrenciler ile taksirli suçtan hükümlü olanlar dışında ceza infaz kurumundaki hükümlülerdir. Hâkimler, savcılar, memurlar,…
Soru 7
HSK kararlarına karşı yargı yolunun açık olduğu tek istisna aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yer değiştirme (nakil) kararları
B) Meslekten çıkarma cezası kararları
C) Disiplin cezası uyarı kararları
D) Yükselme (terfi) işlemi kararları
E) Görevden uzaklaştırma kararları
Cevabı göster
Cevap: B) Meslekten çıkarma cezası kararları
HSK kararları kural olarak yargı denetimine kapalıdır; tek istisna meslekten çıkarma cezası kararlarıdır. Bu kararlar yargı yoluna açıktır; diğer tüm HSK kararları yargı denetimi dışındadır.
Soru 8
Aşağıdaki yüksek mahkemelerden hangisinin üyelerinin tamamı tek bir organ (HSK) tarafından seçilmektedir?
A) Danıştay
B) Anayasa Mahkemesi
C) Yüksek Seçim Kurulu
D) Uyuşmazlık Mahkemesi
E) Yargıtay
Cevabı göster
Cevap: E) Yargıtay
Yargıtay üyelerinin tamamını yalnızca HSK seçer; başka hiçbir organ bu seçime katılmaz.
Soru 9
HSK'nın kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hâkimlik teminatını ve yargının siyasetten bağımsızlığını güvence altına almak
B) Yargı kararlarını siyasi iktidar adına gözden geçirip denetlemek
C) Hâkim ve savcıları Adalet Bakanlığının hiyerarşik denetimine bağlamak
D) Mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını karara bağlamak
E) Yargıtay ile Danıştay üyelerinin atanması işlemini yürütmek
Cevabı göster
Cevap: A) Hâkimlik teminatını ve yargının siyasetten bağımsızlığını güvence altına almak
HSK'nın temel kuruluş amacı hâkimlik teminatını sağlamak ve hâkimlerin görevlerini siyasi iradeden bağımsız biçimde yerine getirebilmelerini temin etmektir.
Soru 10
Yargıtay üyelerini seçme yetkisi kime aittir ve Cumhurbaşkanının bu süreçteki rolü nedir?
A) Üyelerin tamamını Cumhurbaşkanı seçer; HSK'nın bu konuda rolü bulunmaz.
B) Üyelerin tamamını HSK seçer; Cumhurbaşkanı yalnızca Başsavcı ve Vekilini seçer.
C) Üyelerin yarısını HSK, kalan yarısını ise Cumhurbaşkanı birlikte seçer.
D) Üyeleri TBMM, Cumhuriyet Başsavcısını ise HSK ile birlikte seçer.
E) Üyelerin tamamını HSK seçer; Cumhurbaşkanının hiçbir aşamada rolü bulunmaz.
Cevabı göster
Cevap: B) Üyelerin tamamını HSK seçer; Cumhurbaşkanı yalnızca Başsavcı ve Vekilini seçer.
Yargıtay üyelerinin tamamını HSK seçer. Cumhurbaşkanı Yargıtay üyelerini seçemez; onun Yargıtay'la ilgili tek yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcı Vekilini seçmektir.
Soru 11
2017 sonrası düzenlemeye göre HSK üyelerini seçme yetkisi yalnızca hangi organlara aittir?
A) TBMM ve Cumhurbaşkanı
B) Yalnızca Cumhurbaşkanı
C) TBMM ve Yargıtay Genel Kurulu
D) Cumhurbaşkanı ve Danıştay Genel Kurulu
E) TBMM, Cumhurbaşkanı ve Yargıtay
Cevabı göster
Cevap: A) TBMM ve Cumhurbaşkanı
2017 düzenlemesine göre HSK'nın seçimle gelen üyelerini yalnızca TBMM (7 üye) ve Cumhurbaşkanı (4 üye) seçer.
Soru 12
Adalet Bakanlığı bir mahkemenin kaldırılması ya da yargı çevresinin değiştirilmesi önerisini sunduğunda bu öneriyi nihai karara bağlama yetkisi kime aittir?
A) Cumhurbaşkanlığı Makamına
B) Danıştay Başkanlığına
C) Yargıtay Birinci Başkanlık Kuruluna
D) Hâkimler ve Savcılar Kuruluna
E) TBMM Adalet Komisyonuna
Cevabı göster
Cevap: D) Hâkimler ve Savcılar Kuruluna
Adalet Bakanlığının mahkeme kaldırma ya da yargı çevresi değişikliği teklifleri, karar mercii olarak HSK tarafından sonuçlandırılır. Bu yetki, yargı bağımsızlığının güvencesi olarak HSK'ya verilmiştir.
Soru 13
2017 Anayasa değişikliği öncesinde HSYK'nın asıl üye sayısı, daire sayısı ve görev süresi sırasıyla hangisinde doğru verilmiştir?
A) 22 asıl üye – iki daire – 4 yıl
B) 12 asıl üye – üç daire – 4 yıl
C) 22 asıl üye – üç daire – 5 yıl
D) 18 asıl üye – iki daire – 4 yıl
E) 22 asıl üye – üç daire – 4 yıl
Cevabı göster
Cevap: E) 22 asıl üye – üç daire – 4 yıl
2017 öncesinde HSYK 22 asıl ve 12 yedek üyeden oluşur, üç daire hâlinde çalışır ve üyeler 4 yıllık görev süresine sahipti. Bu yapı 2017 değişikliğiyle HSK adıyla ve 13 üye/iki daire biçiminde yeniden düzenlenmiştir.
Soru 14
2017 Anayasa değişikliğinin HSYK/HSK yapısına getirdiği yeniliklerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kurulun adı korunmuş; yapısında ise üye sayısı artırılmıştır.
B) HSK'ya üye seçme yetkisi bütünüyle Cumhurbaşkanı'na bırakılmıştır.
C) HSYK kaldırılmış, kurulun görev ve yetkileri Danıştay'a devredilmiştir.
D) Kurulun adı değiştirilmiş, TBMM'ye HSK üyesi seçme yetkisi verilmiştir.
E) Kurulun daire sayısı ikiden üçe çıkarılmış ve Adalet Bakanı başkanlıktan çıkarılmıştır.
Cevabı göster
Cevap: D) Kurulun adı değiştirilmiş, TBMM'ye HSK üyesi seçme yetkisi verilmiştir.
2017 değişikliğiyle HSYK'nın adı HSK olarak değiştirilmiş ve TBMM'ye HSK üyesi seçme yetkisi tanınarak bu yetki TBMM'nin görev ve yetkileri arasına eklenmiştir.
Soru 15
HSK'nın üye sayısı ve daire yapısı hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) HSK 11 üyeden oluşur ve üç daire hâlinde çalışır.
B) HSK 15 üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır.
C) HSK 13 üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır.
D) HSK 7 üyeden oluşur ve tek daire hâlinde çalışır.
E) HSK 13 üyeden oluşur ve üç daire hâlinde çalışır.
Cevabı göster
Cevap: C) HSK 13 üyeden oluşur ve iki daire hâlinde çalışır.
2017 anayasa değişikliğiyle oluşturulan HSK, 13 üyeden meydana gelir ve iki daire hâlinde çalışır. Eski HSYK'da üç daire bulunurken HSK'da daire sayısı ikiye indirilmiştir.