Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı (m.11) Soruları
KPSS Vatandaşlık · 12 özgün soru · açıklamalı çözümler
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı (m.11) — Konu Özeti
KPSS Vatandaşlık kapsamında Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı (m.11) konusunda bilmen gereken 4 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, hukuk devletinin unsurlarından biridir.
Anayasa hükümleri; yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.
Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.
1982 Anayasası'nda ilk üç madde dışındaki tüm maddeler değiştirilebilir.
Örnek Sorular
Soru 1
Kanunların anayasaya aykırı olamayacağı kuralının temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kanun yapma yetkisinin yasamaya sınırsız biçimde devredilmiş olması
B) Anayasanın normlar hiyerarşisinde en üstte yer alması ve alt normların ona uygun olması
C) Anayasa değişikliklerinin ancak yargı organınca onaylanması durumunda yürürlüğe girebilmesi
D) Aykırılık denetiminin yalnızca ilk üç madde bakımından yapılabilmesi
E) Aykırılığı denetleme yetkisinin yürütme organına ait kılınmış olması
Cevabı göster
Cevap: B) Anayasanın normlar hiyerarşisinde en üstte yer alması ve alt normların ona uygun olması
Kanunların anayasaya aykırı olamayacağı kuralı, anayasanın normlar hiyerarşisinin en üstünde yer almasından kaynaklanır.
Soru 2
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın üstünlüğü ilkesi çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.
B) Uluslararası antlaşmalar Anayasa hükümleriyle çeliştiğinde Anayasa hükümlerini geçersiz kılar.
C) Olağanüstü hal döneminde çıkarılan düzenlemeler Anayasaya aykırı hükümler içerebilir.
D) Kanunlar yürürlüğe girdikten sonra Anayasaya uygunluk denetiminden tamamen muaf hale gelir.
E) Meclis iç tüzüğü Anayasanın üzerinde bir hukuki değer taşır.
Cevabı göster
Cevap: A) Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.
Anayasanın üstünlüğü ilkesi gereği kanunlar Anayasaya aykırı olamaz; bu kural Anayasa m.11'de açıkça yer almaktadır. Diğer seçenekler bu ilkeyi ya çarpıtmakta ya da norm hiyerarşisi hakkında yanıltıcı bilgi vermektedir.
Soru 3
Hukuk devletinin unsurları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A) Kuvvetler birliği ilkesi
B) Cumhurbaşkanının yasama organı üzerinde doğrudan denetim yetkisi
C) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı
D) Parlamento kararlarının yargısal denetimden muaf tutulması
E) Yürütme organının kanun hükmünde kararname çıkarma tekeli
Cevabı göster
Cevap: C) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, hukuk devletinin temel unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Diğer seçenekler hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayan ya da hukuk devletinin unsuru olmayan kavramlardır.
Soru 4
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, hukuk devletinin unsurları arasında sayılır.
B) Bu ilke gereği kanunlar anayasaya aykırı olamaz.
C) Anayasa hükümleri yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlar.
D) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, yalnızca devlet organlarını değil kişileri de kapsar.
E) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, otoriter devlet anlayışının bir gereği olarak ortaya çıkar.
Cevabı göster
Cevap: E) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, otoriter devlet anlayışının bir gereği olarak ortaya çıkar.
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı demokratik hukuk devletinin temelidir; otoriter devletle değil, hukuk devletiyle ilişkilendirilir. Diğer seçeneklerin tamamı anayasa hukukunun yerleşik ilkeleriyle uyumludur.
Soru 5
Anayasa hükümlerinin yalnızca yürütme organını değil; yasama, yargı, idare makamları ve tüm kişileri de bağlamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Anayasanın yürütme organınca hazırlanması ve bu organın üstün konumda bulunması
B) Anayasanın kurucu iktidarca konulmuş, üstün ve bağlayıcı bir hukuk normu olması
C) Kanunların anayasaya aykırı olamayacağına dair bir meclis kararının bulunması
D) Anayasanın değiştirilemez maddelerinin ilk üçle sınırlı tutulmuş olması
E) Anayasa Mahkemesi denetiminin yalnızca yasama işlemleriyle sınırlandırılması
Cevabı göster
Cevap: B) Anayasanın kurucu iktidarca konulmuş, üstün ve bağlayıcı bir hukuk normu olması
Anayasa hükümleri; kurucu iktidar tarafından oluşturulmuş, hiyerarşik açıdan en üstte yer alan üstün hukuk normlarıdır.
Soru 6
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre anayasa hükümleri aşağıdaki muhataplardan hangisini bağlar?
A) Yasama ve yürütme organları ile idare makamlarını; yargı organlarını ise bağlamaz
B) Yargı organları ile yüksek mahkemeleri; yasama ve yürütme organlarını ise bağlamaz
C) Yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri
D) Devlet organlarını bağlar; gerçek ve tüzel kişiler ile özel hukuk kuruluşlarını bağlamaz
E) Anayasa Mahkemesi ile yüksek mahkemeleri bağlar; diğer organ ve makamları bağlamaz
Cevabı göster
Cevap: C) Yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri
Anayasa hükümleri; yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Bağlayıcılık yalnızca devlet organlarıyla sınırlı değildir.
Soru 7
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre Anayasa hükümleri aşağıdaki muhataplardan hangisini bağlamaz?
A) Kanun koyan yasama organını ve onun çıkardığı düzenlemeleri
B) Yürütme organını ve onun aldığı karar ile işlemleri
C) Kamu hizmeti yürüten idare makamlarını ve memurları
D) Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası yargı kuruluşlarını
E) Yargı organlarını ve bunların verdiği yargı kararlarını
Cevabı göster
Cevap: D) Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası yargı kuruluşlarını
Anayasa m.11 uyarınca Anayasa hükümleri yasama, yürütme, yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlar.
Soru 8
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesini bünyesinde barındıran devlet modeli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hukuk devleti
B) Üniter devlet
C) Sosyal devlet
D) Laik devlet
E) Federal devlet
Cevabı göster
Cevap: A) Hukuk devleti
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, hukuk devletinin kurucu unsurlarından biridir. Bu ilke, devletin tüm eylem ve işlemlerinin anayasaya uygunluğunu zorunlu kılar.
Soru 9
1982 Anayasası'nda ilk üç maddenin değiştirilmesinin teklif dahi edilememesinin başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bu maddelerin uluslararası antlaşmalarla güvence altına alınmış ve değiştirilmelerinin antlaşmayı ihlal edecek olması
B) Bu maddelerin cumhuriyetin niteliklerini belirlemesi ve kurucu iradenin bu değerleri kalıcı koruma altına alması
C) Anayasa Mahkemesi'nin bu maddeler üzerinde özel bir koruma yetkisi kullanması ve değişiklik tekliflerini iptal etmesi
D) Bu maddelerin halk oylaması dışındaki yollarla değiştirilemeyeceğine dair özel bir hükmün bulunması
E) Bu maddelerdeki hükümlerin kanun düzeyinde de düzenlenmiş olması nedeniyle ayrıca değişikliğe gerek olmaması
Cevabı göster
Cevap: B) Bu maddelerin cumhuriyetin niteliklerini belirlemesi ve kurucu iradenin bu değerleri kalıcı koruma altına alması
İlk üç madde; devletin adı, cumhuriyet ilkesi ve değiştirilemez nitelikleri gibi kurucu unsurları düzenler.
Soru 10
Hukuk devletinin unsurları arasında, "devletin tüm organlarının ve işlemlerinin anayasaya uygun olması ve anayasa hükümleriyle bağlı bulunması" şeklinde tanımlanan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kanun önünde eşitlik ilkesi
B) İdarenin yargısal denetimi
C) Kuvvetler ayrılığı ilkesi
D) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı
E) Temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması
Cevabı göster
Cevap: D) Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı
Tanımda belirtilen "tüm organ ve işlemlerin anayasaya uygunluğu ve anayasayla bağlılık", hukuk devletinin unsurlarından olan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesini ifade eder.
Soru 11
1982 Anayasası'na göre, ilk üç madde dışındaki maddeler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bu maddelerin değiştirilmesi hiçbir biçimde mümkün değildir.
B) Anayasa değişikliği usulüne uyularak değiştirilebilirler.
C) Bu maddeler ancak halk oylamasıyla değiştirilebilir.
D) Bu maddelerin değişikliği Anayasa Mahkemesi kararına bağlıdır.
E) Cumhurbaşkanı onayıyla değiştirilemez hale getirilebilirler.
Cevabı göster
Cevap: B) Anayasa değişikliği usulüne uyularak değiştirilebilirler.
1982 Anayasası'nda değiştirilemez maddeler yalnızca ilk üç maddedir; bunların dışındaki tüm maddeler anayasa değişikliği usulüne uyularak değiştirilebilir.
Soru 12
1982 Anayasası'nda değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen maddeler hangi aralıkta yer almaktadır?
A) Yalnızca 1. madde
B) 1. ve 2. maddeler
C) 1., 2. ve 3. maddeler
D) 1'den 5'e kadar olan maddeler
E) 1'den 4'e kadar olan maddeler
Cevabı göster
Cevap: C) 1., 2. ve 3. maddeler
1982 Anayasası'nın m.4 uyarınca, Anayasanın 1., 2. ve 3. maddeleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez. Bu üç maddenin dışında kalan maddeler usulüne uygun anayasa değişikliğiyle değiştirilebilir.