1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu: meclis hükümeti sistemi, kuvvetler birliği, milli egemenlik, yumuşak/çerçeve anayasa Soruları
KPSS Vatandaşlık · 14 özgün soru · açıklamalı çözümler
Örnek Sorular
Soru 1
Türk anayasaları arasında meclis hükümeti sistemini benimseyen anayasa hangisidir?
A) 1921 Anayasası
B) 1876 Kânûn-ı Esâsî
C) 1961 Anayasası
D) 1982 Anayasası
E) 1924 Anayasası
Cevabı göster
Cevap: A) 1921 Anayasası
Meclis hükümeti sistemi, yasama ve yürütmenin mecliste birleştiği, kuvvetler birliğine dayanan bir sistemdir. Türk anayasaları arasında bu modeli benimseyen tek anayasa 1921 Anayasası'dır.
Soru 2
Türkiye'nin anayasal gelişiminde aşağıdaki olay ve metinlerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Türk anayasaları arasında, yalnızca ana ilkeleri belirleyip ayrıntılı düzenlemeleri olağan kanunlara bırakan 'çerçeve anayasa' niteliğini taşıyan anayasa aşağıdakilerden hangisidir?
A) 1924 Anayasası — sert ve ayrıntılı bir metin olduğu için çerçeve anayasadır
B) 1961 Anayasası — kuvvetler ayrılığını getirdiği için çerçeve anayasadır
C) 1921 Anayasası — 23 maddelik kısa metniyle çerçeve anayasadır
E) 1876 Kânûn-ı Esâsî — meşruti monarşiyi kurduğu için çerçeve anayasadır
Cevabı göster
Cevap: C) 1921 Anayasası — 23 maddelik kısa metniyle çerçeve anayasadır
Çerçeve anayasa, yalnızca ana ilkeleri belirleyip ayrıntılı düzenlemeleri olağan kanunlara bırakan anayasadır. 1921 Anayasası, 23 maddelik kısa metniyle bu niteliği taşıyan tek Türk anayasasıdır.
Soru 4
Yalnızca genel hükümlere yer vererek ayrıntılı düzenlemeleri olağan kanunlara bırakan 'çerçeve anayasa' özelliğini taşıyan tek Türk anayasası hangisidir?
A) 1924 Anayasası
B) 1982 Anayasası
C) 1961 Anayasası
D) 1921 Anayasası
E) 1876 Kânûn-ı Esâsî
Cevabı göster
Cevap: D) 1921 Anayasası
Çerçeve anayasa, genel ilkeleri belirleyip ayrıntıları kanunlara bırakan anayasadır. Bu niteliği taşıyan tek Türk anayasası, 23 maddelik kısa metniyle 1921 Anayasası'dır.
Soru 5
23 Nisan 1920'de Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi'nin temel esaslarını belirleyen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu hangi tarihte kabul edilmiştir?
A) 29 Ekim 1923
B) 23 Temmuz 1908
C) 24 Temmuz 1923
D) 17 Şubat 1926
E) 20 Ocak 1921
Cevabı göster
Cevap: E) 20 Ocak 1921
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmış; bu meclisin esaslarını düzenleyen Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası) ise 20 Ocak 1921'de kabul edilmiştir.
Soru 6
1921 Anayasası'nın ilk (1923 değişikliğinden önceki) metni dikkate alındığında, yapısı bakımından aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A) Kuvvetler birliği geçerli olup ayrı bir Cumhurbaşkanlığı makamına yer verilmemiştir.
B) Kuvvetler ayrılığı ilkesi benimsenerek yasama, yürütme ve yargı birbirinden bağımsız kılınmıştır.
C) Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu arasında paylaştırılmıştır.
D) Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmuş ve Cumhurbaşkanı yürütmenin başı olarak belirlenmiştir.
E) Yargı bağımsızlığı güvence altına alınmış, bağımsız mahkemeler kurulmuştur.
Cevabı göster
Cevap: A) Kuvvetler birliği geçerli olup ayrı bir Cumhurbaşkanlığı makamına yer verilmemiştir.
1921 Anayasası'nın ilk metni kuvvetler birliğini benimser; ayrı bir Cumhurbaşkanlığı makamına yer verilmemiş, tüm yetkiler mecliste toplanmıştır (Cumhurbaşkanlığı makamı ancak 29 Ekim 1923 değişikliğiyle eklenmiştir).
Soru 7
Türk anayasaları arasında yargı organına ilişkin hiçbir hüküm içermeyen tek anayasa hangisidir?
A) 1924 Anayasası
B) 1921 Anayasası
C) 1982 Anayasası
D) 1961 Anayasası
E) 1876 Kânûn-ı Esâsî
Cevabı göster
Cevap: B) 1921 Anayasası
1921 Anayasası yalnızca yasama ve yürütmeye ilişkin hükümler içermekte; yargı organından hiç söz etmemektedir. Bu yönüyle diğer tüm Türk anayasalarından ayrılmaktadır.
Soru 8
'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' ilkesini Türk anayasa tarihinde ilk kez hangi anayasa benimsemiştir?
A) 1876 Kânûn-ı Esâsî
B) 1924 Anayasası
C) 1921 Anayasası
D) 1961 Anayasası
E) 1982 Anayasası
Cevabı göster
Cevap: C) 1921 Anayasası
Millî egemenlik ilkesi Türk anayasa hukuku tarihinde ilk kez 1921 Anayasası'nda yer almıştır. 1876 Kânûn-ı Esâsî egemenliği Osmanlı Hanedanı'na atfederken 1921 Anayasası kayıtsız şartsız millî egemenliği kabul etmiştir.
Soru 9
1921 Anayasası'na göre milletvekili seçimleri kaç yılda bir yenilenirdi?
A) 4 yılda bir
B) 5 yılda bir
C) 3 yılda bir
D) 2 yılda bir
E) 1 yılda bir
Cevabı göster
Cevap: D) 2 yılda bir
1921 Anayasası, seçimlerin her iki yılda bir yenilenmesini öngörmüştür. Bu süre sonraki anayasalardaki seçim dönemlerinden daha kısa tutulmuştur.
Soru 10
Türk anayasa tarihi açısından değerlendirildiğinde, yürürlükteki dönemde normal kanunlarla aynı usulle değiştirilebilen tek anayasa hangisidir?
A) 1961 Anayasası
B) 1876 Kânûn-ı Esâsî
C) 1982 Anayasası
D) 1924 Anayasası
E) 1921 Anayasası
Cevabı göster
Cevap: E) 1921 Anayasası
Yumuşak (esnek) anayasa, değiştirilmesi için özel usul gerektirmeyen; sıradan kanunlarla aynı yöntemle yapılıp değiştirilebilen anayasadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası'nın temel özelliklerinden biri değildir?
A) Kuvvetler birliği ilkesinin benimsenmesi
B) Yargı bağımsızlığının anayasal güvenceye kavuşturulması
C) Meclis hükümeti sisteminin esas alınması
D) Millî egemenlik ilkesinin kabul edilmesi
E) Yerinden yönetim anlayışına yer verilmesi
Cevabı göster
Cevap: B) Yargı bağımsızlığının anayasal güvenceye kavuşturulması
1921 Anayasası'nın temel özellikleri arasında kuvvetler birliği, meclis hükümeti sistemi, yumuşak ve çerçeve anayasa niteliği, millî egemenlik ve yerinden yönetim sayılmaktadır.
Soru 12
Osmanlı-Türk anayasacılık tarihinde yasama ve yürütme yetkilerinin ilk kez tek başına meclise tanınması hangi anayasa ile gerçekleşmiştir?
A) 1876 Kânûn-ı Esâsî
B) 1924 Anayasası
C) 1921 Anayasası
D) 1961 Anayasası
E) 1982 Anayasası
Cevabı göster
Cevap: C) 1921 Anayasası
1921 Anayasası, yasama ve yürütme yetkilerini kuvvetler birliği ilkesi çerçevesinde ilk kez tek başına mecliste toplayan ve meclis hükümeti modelini benimseyen anayasadır.
Soru 13
Türk anayasaları incelendiğinde temel hak ve hürriyetlere hiç yer vermeyen tek anayasanın hangisi olduğu görülmektedir?
A) 1924 Anayasası
B) 1961 Anayasası
C) 1876 Kânûn-ı Esâsî
D) 1982 Anayasası
E) 1921 Anayasası
Cevabı göster
Cevap: E) 1921 Anayasası
1921 Anayasası (Teşkilât-ı Esasiye Kanunu), temel hak ve hürriyetlere ilişkin herhangi bir düzenleme içermeyen tek Türk anayasasıdır. Diğer tüm anayasalar en azından temel haklara dair hükümler barındırmaktadır.
Soru 14
Türk anayasaları arasında hem yumuşak hem de çerçeve anayasa niteliğini aynı anda taşıyan tek anayasa hangisidir?
A) 1921 Anayasası
B) 1924 Anayasası
C) 1961 Anayasası
D) 1876 Kânûn-ı Esâsî
E) 1982 Anayasası
Cevabı göster
Cevap: A) 1921 Anayasası
1921 Anayasası hem Türk tarihindeki tek yumuşak (esnek) anayasadır hem de yalnızca genel hükümlere yer vererek ayrıntıları kanunlara bırakan tek çerçeve anayasadır.