Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki alanları — ilk/son eklenenler ve toplam sayı Soruları
KPSS Güncel · 10 özgün soru · açıklamalı çözümler
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki alanları — ilk/son eklenenler ve toplam sayı — Konu Özeti
KPSS Güncel kapsamında Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki alanları — ilk/son eklenenler ve toplam sayı konusunda bilmen gereken 12 temel bilgi. Önce özeti çalış, sonra aşağıdaki örnek soruları çözerek pekiştir.
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren ilk alanlar 1985 yılında tescil edilen Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, İstanbul'un Tarihi Alanları ile Göreme Milli Parkı ve Kapadokya'dır.
Sardes arkeolojik miras alanı 9.244 hektar, tampon bölgesi 6.835 hektardır; Bin Tepe tümülüsleri 75 km² üzerinde yayılmış 119 anıtsal höyükten oluşur.
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde 2025 güncellemesiyle 72 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 79 miras adayı bulunmaktadır.
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki ilk seri kültürel miras alanı, 2023'te kabul edilen 'Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri'dir (Konya Beyşehir Eşrefoğlu, Eskişehir Sivrihisar Ulu, Kastamonu Kasaba Köy Mahmut Bey, Ankara Ahi Şerefeddin ve Afyonkarahisar Ulu Camii).
Sardes'in eklenmesiyle Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki toplam alan sayısı 22'ye (20 kültürel, 2 karma) ulaşmıştır.
Türkiye 2025 yılında Manisa'nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'ni UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydettirmiştir.
UNESCO'nun 2024-2025 anma ve kutlama programına Türkiye'nin önerisiyle 3 Türk kültür mirası alınmıştır: Divanu Lügati't-Türk'ün yazılışının 950., Ali Kuşçu'nun vefatının 550. ve Fuat Sezgin'in doğumunun 100. yıldönümü.
Günümüzde dünyada 10.000-25.000 civarında mavi balina yaşadığı tahmin edilmekte olup, erişkin bir mavi balina günde yaklaşık 40 milyon kril (≈3.600 kg) tüketir; bu sayı 1911 popülasyonunun yalnızca %3-11'idir.
UNESCO, 1972'de Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi kabul etmiş olup, Dünya Mirası Listesi alanları doğal, kültürel ve karma (hem doğal hem kültürel) kategorilerine ayrılır.
Sardes, MÖ 7-6. yüzyıllarda Lidya Krallığı'nın başkentiydi ve dünyanın ilk metal sikkelerinin burada basıldığı kabul edilir; alan UNESCO'nun 3. kriteri kapsamında listeye alınmıştır.
Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücü Ekim 2024 itibarıyla 114.599 megavata ulaşmış, güneş ve rüzgar kurulu gücü ise aynı dönemde 31.000 megavatı geçmiştir.
Sardes ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'nin UNESCO listesine kabulü, 47. Dünya Mirası Komitesi oturumunda 12 Temmuz 2025'te Paris'te gerçekleşmiştir.
Örnek Sorular
Soru 1
2025 yılında Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydettirdiği alan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Manisa Salihli'deki Sardes Antik Kenti ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri
B) Bursa Osmangazi Türbesi ve Kent Merkezi
C) İzmir'in Selçuk ilçesindeki Efes Antik Tiyatrosu ve Çevresi
D) Uşak'taki Karun Hazinesi Alanı ve Lidya Tapınak Kompleksi
E) Konya Çatalhöyük Arkeolojik Alanı Ek Bölgesi
Cevabı göster
Cevap: A) Manisa Salihli'deki Sardes Antik Kenti ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri
Türkiye 2025 yılında Manisa iline bağlı Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'ni UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydettirmiştir.
Soru 2
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ilk seri kültürel miras alanı olma özelliğini taşıyan 'Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri' hangi yıl kabul edilmiştir ve aşağıdaki camilerden hangisi bu seriye dahil değildir?
A) 2023 — Konya Beyşehir Eşrefoğlu Camii bu serinin dışındadır.
B) 2023 — Manisa Ulu Camii bu serinin dışındadır.
C) 2021 — Afyonkarahisar Ulu Camii bu serinin dışındadır.
D) 2022 — Kastamonu Kasaba Köy Mahmut Bey Camii bu serinin dışındadır.
E) 2023 — Ankara Ahi Şerefeddin Camii bu serinin dışındadır.
Cevabı göster
Cevap: B) 2023 — Manisa Ulu Camii bu serinin dışındadır.
Ahşap Hipostil Camileri serisi 2023 yılında UNESCO listesine alınmıştır.
Soru 3
2025 yılı güncellemesine göre Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan toplam aday sayısı ve kategorik dağılımı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) 72 kültürel, 3 karma ve 4 doğal olmak üzere toplam 79 aday
B) 70 kültürel, 4 karma ve 5 doğal olmak üzere toplam 79 aday
C) 72 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 79 aday
D) 75 kültürel, 2 karma ve 2 doğal olmak üzere toplam 79 aday
E) 68 kültürel, 5 karma ve 6 doğal olmak üzere toplam 79 aday
Cevabı göster
Cevap: C) 72 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 79 aday
2025 güncellemesine göre Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde 72 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 79 miras adayı bulunmaktadır.
Soru 4
UNESCO'nun 2024-2025 anma ve kutlama programına ülkemizin önerisiyle dahil edilen kültür mirası unsurlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinin tamamlanmasının 350. yıldönümü
UNESCO'nun 2024-2025 anma ve kutlama programına Türkiye'nin önerisiyle üç unsur alınmıştır: Divanu Lügati't-Türk'ün yazılışının 950., Ali Kuşçu'nun vefatının 550.
Soru 5
UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme 1972 yılında kabul edilmiştir.
B) Dünya Mirası Listesi'ndeki alanlar doğal, kültürel ve karma olmak üzere üç kategoride sınıflandırılır.
C) Karma kategorisi, aynı alanda hem doğal hem de kültürel önemi bir arada taşıyan alanları kapsar.
D) Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki alanları arasında karma kategorisinde tescil edilenler mevcuttur.
E) Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme ilk olarak 1959'da Paris'te imzalanmış, 1972'de revize edilmiştir.
Cevabı göster
Cevap: E) Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme ilk olarak 1959'da Paris'te imzalanmış, 1972'de revize edilmiştir.
Sözleşme'nin 1959'da Paris'te imzalanıp 1972'de revize edildiğini söyleyen ifade yanlıştır: Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme doğrudan 1972'de kabul edilmiştir ve 1959'da yapılmış bir önceki…
Soru 6
Sardes Antik Kenti ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne eklenmesinin ardından Türkiye'nin listedeki toplam alan sayısı ve bu alanların kategorik dağılımı nasıl olmuştur?
A) Toplam 22 alan; 20 kültürel, 2 karma
B) Toplam 21 alan; 19 kültürel, 2 karma
C) Toplam 22 alan; 18 kültürel, 2 karma, 2 doğal
D) Toplam 23 alan; 21 kültürel, 2 karma
E) Toplam 20 alan; 18 kültürel, 2 karma
Cevabı göster
Cevap: A) Toplam 22 alan; 20 kültürel, 2 karma
Sardes'in eklenmesiyle Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki toplam alan sayısı 22'ye yükselmiş; bu alanların 20'si kültürel, 2'si karma kategorisindedir.
Soru 7
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne 1985 yılında tescil edilen ilk alanlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Efes Antik Kenti
B) Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
C) Hattuşa (Boğazköy) Hitit Başkenti
D) Truva Arkeolojik Alanı
E) Pamukkale-Hierapolis
Cevabı göster
Cevap: B) Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren ilk alanlar 1985 yılında tescil edilmiştir: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, İstanbul'un Tarihi Alanları ile Göreme Milli Parkı ve Kapadokya.
Soru 8
Sardes ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kabulünü resmileştiren Dünya Mirası Komitesi oturumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) 46. Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 12 Temmuz 2024'te Riyad'da kabul kararı alınmıştır.
B) 47. Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 25 Eylül 2025'te Ankara'da kabul kararı alınmıştır.
C) 47. Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 12 Temmuz 2025'te Paris'te kabul kararı alınmıştır.
D) 48. Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 12 Temmuz 2025'te Paris'te kabul kararı alınmıştır.
E) 47. Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 5 Kasım 2024'te New York'ta kabul kararı alınmıştır.
Cevabı göster
Cevap: C) 47. Dünya Mirası Komitesi oturumunda, 12 Temmuz 2025'te Paris'te kabul kararı alınmıştır.
Sardes ve Bin Tepe'nin UNESCO listesine kabulü, 47. Dünya Mirası Komitesi'nin 12 Temmuz 2025 tarihli Paris oturumunda gerçekleşmiştir.
Soru 9
Sardes ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'nin tescil edilen alan büyüklükleri ve höyük sayısıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Tescilli alan 6.835 hektar, tampon bölge 9.244 hektar; Bin Tepe 50 km²'de 119 höyük içerir.
B) Tescilli alan 9.244 hektar, tampon bölge 6.835 hektar; Bin Tepe 75 km²'de 119 höyük içerir.
C) Tescilli alan 9.244 hektar, tampon bölge 6.835 hektar; Bin Tepe 100 km²'de 200 höyük içerir.
D) Tescilli alan 12.000 hektar, tampon bölge 3.000 hektar; Bin Tepe 75 km²'de 90 höyük içerir.
E) Tescilli alan 6.835 hektar, tampon bölge 9.244 hektar; Bin Tepe 75 km²'de 200 höyük içerir.
Cevabı göster
Cevap: B) Tescilli alan 9.244 hektar, tampon bölge 6.835 hektar; Bin Tepe 75 km²'de 119 höyük içerir.
Sardes'in tescilli arkeolojik miras alanı 9.244 hektar, tampon bölgesi ise 6.835 hektardır; Bin Tepe tümülüsleri 75 km² üzerinde yayılmış 119 anıtsal höyükten oluşur.
Soru 10
Sardes Antik Kenti'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmasına zemin hazırlayan tarihsel önemi için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Sardes, MÖ 3-2. yüzyıllarda Pers İmparatorluğu'nun başkentiydi ve dünyanın ilk kağıt paralarının kullanıldığı yer olarak bilinir.
B) Sardes, MÖ 7-6. yüzyıllarda Urartu Krallığı'nın başkentiydi ve erken dönem demir işçiliğinin merkeziydi.
C) Sardes, MÖ 7-6. yüzyıllarda Frig Krallığı'nın başkentiydi ve ilk alfabe yazısının kullanıldığı kent olarak ün kazanmıştır.
D) Sardes, MÖ 5-4. yüzyıllarda Lidya Krallığı'nın başkentiydi ve dünyanın ilk altın külçelerinin burada dökülmesi nedeniyle önem taşır.
E) Sardes, MÖ 7-6. yüzyıllarda Lidya Krallığı'nın başkentiydi ve dünyanın ilk metal sikkelerinin burada basıldığı kabul edilir.
Cevabı göster
Cevap: E) Sardes, MÖ 7-6. yüzyıllarda Lidya Krallığı'nın başkentiydi ve dünyanın ilk metal sikkelerinin burada basıldığı kabul edilir.
Sardes, MÖ 7-6. yüzyıllarda Lidya Krallığı'nın başkentiydi ve dünyanın ilk metal sikkelerinin burada basıldığı bilinmektedir. Bu özellik, alanın UNESCO'nun 3. kriteri kapsamında listeye alınmasına katkı sağlamıştır.